Υπάρχουν άνθρωποι που γελούν με το παραμικρό και άλλοι που, ακόμη και όταν όλοι γύρω τους ξεσπούν σε γέλια, παραμένουν σχεδόν ανέκφραστοι. Μήπως αυτό σημαίνει ότι δεν έχουν χιούμορ; Όχι απαραίτητα. Η ψυχολογία δείχνει ότι ο τρόπος με τον οποίο εκφράζουμε το γέλιο επηρεάζεται από την προσωπικότητα, τη διάθεση, τις εμπειρίες και τον τρόπο με τον οποίο έχουμε μάθει να εκδηλώνουμε τα συναισθήματά μας. ΔΕΝ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΟΤΙ ΔΕΝ ΚΑΤΑΛΑΒΑΙΝΟΥΝ ΤΟ ΑΣΤΕΙΟ Ένας άνθρωπος μπορεί να βρίσκει κάτι πραγματικά αστείο χωρίς να γελά δυνατά. Κάποιοι εκφράζουν το χιούμορ τους με ένα χαμόγελο, ένα βλέμμα ή ένα μικρό χαμόγελο, ενώ άλλοι χρειάζονται περισσότερο χρόνο μέχρι να εκδηλώσουν την αντίδρασή τους. Η ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ ΠΑΙΖΕΙ ΡΟΛΟ Οι πιο συγκρατημένοι ή εσωστρεφείς άνθρωποι μπορεί να εκδηλώνουν λιγότερο έντονα τα συναισθήματά τους. Αυτό δεν σημαίνει ότι αισθάνονται λιγότερα, αλλά ότι ο τρόπος έκφρασής τους είναι διαφορετικός. Παράλληλα, άνθρωποι που έχουν μάθει να ελέγχουν περισσότερο τις αντιδράσεις τους...

Υπάρχουν άνθρωποι που, μόλις φορέσουν ένα ρούχο για λίγες ώρες, το βάζουν κατευθείαν στο καλάθι για πλύσιμο. Ακόμη κι αν δεν έχει λεκέδες, δεν μυρίζει ή δεν φαίνεται χρησιμοποιημένο, θεωρούν ότι πρέπει να πλυθεί πριν φορεθεί ξανά. Είναι απλώς θέμα καθαριότητας ή κρύβεται κάτι βαθύτερο πίσω από αυτή τη συνήθεια; Η ψυχολογία δείχνει ότι η σχέση μας με την καθαριότητα δεν αφορά μόνο την υγιεινή, αλλά και τον τρόπο που διαχειριζόμαστε το άγχος, την ανάγκη για έλεγχο και τις προσωπικές μας εμπειρίες. Η ανάγκη για αίσθηση καθαριότητας και ασφάλειας Για πολλούς ανθρώπους, το καθαρό ρούχο δημιουργεί αίσθημα άνεσης και ασφάλειας. Η αλλαγή ρούχων μετά τη δουλειά ή μετά από μια έξοδο λειτουργεί σαν ένα μικρό «τελετουργικό» που σηματοδοτεί το τέλος της ημέρας και την απομάκρυνση της κούρασης ή της βρωμιάς. Αυτή η συμπεριφορά είναι απολύτως φυσιολογική όταν δεν γίνεται υπερβολική και δεν επηρεάζει την καθημερινότητα. Όταν το πλύσιμο μειώνει το άγχος Ορισμένοι άνθρωποι χρησιμοποιούν την καθαριότητα ...

Το ψυγείο δεν είναι απλώς μια συσκευή στην κουζίνα. Για πολλές οικογένειες αποτελεί έναν μικρό «πίνακα ανακοινώσεων» γεμάτο παιδικές ζωγραφιές, χειροτεχνίες και πολύχρωμες δημιουργίες. Αν κι εσείς έχετε γεμίσει την πόρτα του ψυγείου με τα έργα του παιδιού σας, οι ψυχολόγοι έχουν καλά νέα: αυτή η απλή συνήθεια μπορεί να έχει σημαντικά οφέλη για τη συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού. ΓΙΑΤΙ ΕΧΕΙ ΤΟΣΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΜΙΑ ΖΩΓΡΑΦΙΑ ΣΤΟ ΨΥΓΕΙΟ; Όταν οι γονείς επιλέγουν να εκθέσουν μια ζωγραφιά σε εμφανές σημείο του σπιτιού, στέλνουν ένα ξεκάθαρο μήνυμα στο παιδί: «Αυτό που δημιούργησες έχει αξία». Σύμφωνα με την παιδοψυχολογία, αυτή η αναγνώριση ενισχύει την αυτοεκτίμηση και κάνει το παιδί να νιώθει ότι οι προσπάθειές του εκτιμώνται, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα. Δεν πρόκειται για επιβράβευση της «τέλειας» ζωγραφιάς, αλλά για αναγνώριση της δημιουργικότητας και της προσπάθειας. ΕΝΙΣΧΥΕΤΑΙ Η ΑΥΤΟΠΕΠΟΙΘΗΣΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η δημόσια – μέσα στην οικογένεια – προβολή μιας δημιουργ...

Το φθινόπωρο για πολλούς είναι η πιο όμορφη εποχή του χρόνου. Για άλλους όμως, η αλλαγή της εποχής φέρνει μελαγχολία, κούραση και χαμηλή διάθεση χωρίς εμφανή λόγο. Αυτό δεν είναι απλώς μια «φθινοπωρινή φάση», αλλά μπορεί να σχετίζεται με την Εποχική Συναισθηματική Διαταραχή (SAD), ένα ψυχολογικό φαινόμενο που επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους. ΓΙΑΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΑΥΤΟ; Καθώς οι μέρες μικραίνουν και το φυσικό φως μειώνεται, ο οργανισμός παράγει λιγότερη σεροτονίνη, την ουσία που συνδέεται με την καλή διάθεση. Παράλληλα, αυξάνεται η μελατονίνη, η ορμόνη που προκαλεί υπνηλία, γι’ αυτό πολλοί αισθάνονται περισσότερη κόπωση και λιγότερη ενέργεια. ΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΠΟΥ ΕΜΦΑΝΙΖΟΝΤΑΙ ΣΥΧΝΑ Η φθινοπωρινή μελαγχολία μπορεί να εκδηλωθεί με διάφορους τρόπους, όπως: Χαμηλή διάθεση και έλλειψη ενθουσιασμού. Κούραση ακόμη και μετά από αρκετό ύπνο. Δυσκολία συγκέντρωσης. Αυξημένη επιθυμία για γλυκά και υδατάνθρακες. Μειωμένο ενδιαφέρον για δραστηριότητες που πριν απολαμβάναμε. ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΕΙ; Οι ειδικοί ...

Υπάρχουν άνθρωποι που δεν χρειάζεται να πουν ευθέως ότι θεωρούν τον εαυτό τους πιο έξυπνο ή πιο ικανό από τους άλλους. Συχνά, αυτό αποκαλύπτεται μέσα από τον τρόπο που μιλούν. Η γλώσσα της υπεροψίας δεν εκφράζεται μόνο με έντονες δηλώσεις, αλλά και με καθημερινές φράσεις που μειώνουν, ακυρώνουν ή υποτιμούν τις απόψεις των γύρω τους. Η αυτοπεποίθηση είναι ένα υγιές χαρακτηριστικό. Η υπεροψία, όμως, είναι κάτι διαφορετικό: συνοδεύεται από την πεποίθηση ότι η δική μας γνώμη είναι πάντοτε η σωστή και ότι οι άλλοι έχουν λιγότερη αξία ή γνώση. Παρακάτω θα δούμε δέκα χαρακτηριστικές φράσεις που χρησιμοποιούν συχνά όσοι συμπεριφέρονται σαν να τα ξέρουν όλα. 1. «Άσε, ξέρω εγώ» Είναι ίσως η πιο χαρακτηριστική φράση. Κλείνει κάθε περιθώριο διαλόγου πριν καν ξεκινήσει. Όποιος τη χρησιμοποιεί δείχνει ότι δεν ενδιαφέρεται να ακούσει διαφορετική άποψη, γιατί θεωρεί ότι κατέχει ήδη τη σωστή απάντηση. 2. «Κάνεις λάθος» Η διαφωνία είναι φυσιολογική. Η απόλυτη βεβαιότητα, όμως, χωρίς εξήγηση ή διάθεση συ...

Υπάρχουν στιγμές στο μπαρμπέρικο που δοκιμάζουν όχι μόνο την τεχνική, αλλά και την… ψυχολογία ενός μπαρμπέρη. Και η πιο κλασική; Ο πελάτης που δεν σταματά να κουνιέται ούτε δευτερόλεπτο! Μιλάει, γελάει, γυρίζει να δει ποιος μπήκε, κοιτάζει το κινητό, κάνει χειρονομίες και το κεφάλι του κινείται σαν να βρίσκεται σε συναυλία. Εκεί ξεκινά ο εσωτερικός αγώνας του μπαρμπέρη. Από έξω χαμόγελο, ηρεμία και επαγγελματισμός. Από μέσα όμως σκέφτεται: «Φίλε, δώσε μου δέκα δευτερόλεπτα ακίνητος και θα βγεις άλλος άνθρωπος!» Κάθε απρόσμενη κίνηση σημαίνει ότι πρέπει να σταματήσει, να ξαναπάρει θέση και να συνεχίσει με απόλυτη προσοχή, γιατί ένα καλό fade ή ένα καθαρό περίγραμμα δεν συγχωρεί βιασύνες. Το αστείο είναι ότι ο πελάτης συνήθως δεν καταλαβαίνει πόσο δύσκολο το κάνει. Νομίζει πως μια μικρή κίνηση δεν πειράζει. Για τον μπαρμπέρη όμως, αυτή η «μικρή κίνηση» μπορεί να αλλάξει όλη τη γραμμή του κουρέματος και να χρειαστεί έξτρα χρόνο για να διορθωθεί. Στο τέλος της ημέρας, το καλύτερο κούρ...

Υπάρχουν άνθρωποι που δυσκολεύονται να αφήσουν μια σκέψη να περάσει. Αναλύουν κάθε συζήτηση, κάθε μήνυμα, κάθε απόφαση και κάθε πιθανό σενάριο, προσπαθώντας να βρουν τη «σωστή» ερμηνεία ή να προβλέψουν το αποτέλεσμα. Η τάση αυτή, γνωστή ως υπερανάλυση ή υπερβολική νοητική επεξεργασία, είναι ένα φαινόμενο που έχει απασχολήσει έντονα την ψυχολογία. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΥΠΕΡΑΝΑΛΥΣΗ; Η υπερανάλυση είναι η συνεχής και επαναλαμβανόμενη σκέψη γύρω από γεγονότα, αποφάσεις ή καταστάσεις, συχνά χωρίς να οδηγεί σε κάποια ουσιαστική λύση. Αντί να βοηθά στην επίλυση προβλημάτων, πολλές φορές εγκλωβίζει το άτομο σε έναν φαύλο κύκλο σκέψεων. Ένα απλό παράδειγμα είναι όταν κάποιος ξαναδιαβάζει ένα μήνυμα πολλές φορές, αναρωτώμενος τι πραγματικά εννοούσε ο άλλος ή αν η δική του απάντηση ήταν σωστή. ΓΙΑΤΙ ΜΕΡΙΚΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΥΠΕΡΑΝΑΛΥΟΥΝ ΤΑ ΠΑΝΤΑ; Σύμφωνα με την ψυχολογία, η υπερανάλυση μπορεί να συνδέεται με διάφορους παράγοντες: Άγχος: Οι άνθρωποι με αυξημένα επίπεδα άγχους προσπαθούν να προβλέψουν κάθε π...

Ένα ακατάστατο σπίτι, ένα γραφείο γεμάτο αντικείμενα ή η συνήθεια να ξεχνάμε συνεχώς πού αφήσαμε τα πράγματά μας δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είμαστε «τεμπέληδες» ή «τσαπατσούληδες». Η ψυχολογία δείχνει ότι πίσω από την ακαταστασία μπορεί να κρύβονται διαφορετικοί λόγοι. ΟΤΑΝ ΤΟ ΜΥΑΛΟ ΕΙΝΑΙ ΥΠΕΡΦΟΡΤΩΜΕΝΟ Το άγχος, η εξάντληση και οι πολλές καθημερινές υποχρεώσεις μπορούν να κάνουν ακόμη και τις απλές δουλειές να μοιάζουν βουνό. Όταν η ενέργεια και η προσοχή είναι περιορισμένες, η τακτοποίηση συχνά περνά σε δεύτερη μοίρα. Η ΑΚΑΤΑΣΤΑΣΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΑΝΤΑ ΑΔΙΑΦΟΡΙΑ Κάποιοι άνθρωποι δυσκολεύονται να οργανώσουν τον χρόνο, να ολοκληρώσουν εργασίες ή να αποφασίσουν τι πρέπει να κρατήσουν και τι να πετάξουν. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τέτοιες δυσκολίες μπορεί να συνδέονται με ζητήματα προσοχής ή εκτελεστικών λειτουργιών, χωρίς αυτό να αποτελεί από μόνο του διάγνωση. ΚΑΙ ΤΙ ΓΙΝΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ «ΤΣΑΠΑΤΣΟΥΛΙΑ»; Το να κάνουμε συχνά λάθη, να ξεχνάμε πράγματα ή να χάνουμε αντικείμενα μπορεί να συμβαίν...

«Αυτός τρώει παντόφλα». Μια φράση που συχνά λέγεται χαμογελώντας, σαν αθώο πείραγμα μεταξύ φίλων. Μπορεί να περιγράφει έναν άνδρα που αφήνει τη σύντροφό του να παίρνει περισσότερες αποφάσεις στο σπίτι ή που αποφεύγει τις αντιπαραθέσεις. Όμως, πίσω από το χιούμορ και τα στερεότυπα, μερικές φορές μπορεί να κρύβεται μια πολύ διαφορετική πραγματικότητα: ο φόβος, ο έλεγχος και η κακοποίηση. Η κακοποίηση μέσα σε μια σχέση δεν έχει πάντα τη μορφή ενός χτυπήματος. Μπορεί να είναι λεκτική, ψυχολογική, οικονομική ή να εκδηλώνεται μέσα από συστηματικό έλεγχο και απειλές. Και μπορεί να αφορά οποιοδήποτε φύλο. Όταν ένας άνθρωπος φοβάται να μιλήσει, να διαφωνήσει, να εκφράσει μια επιθυμία ή να πάρει μια απόφαση επειδή φοβάται την αντίδραση του συντρόφου του, δεν μιλάμε απλώς για «γκρίνια» ή για έναν άνθρωπο που «κάνει ό,τι του λένε». Μιλάμε για μια σχέση στην οποία μπορεί να υπάρχει ανισορροπία δύναμης και ελέγχου. Το πρόβλημα με τέτοιες εκφράσεις είναι ότι μπορούν να λειτουργήσουν ως κοινωνικό ...

Υπάρχουν άνθρωποι που βοηθούν χωρίς να το ανακοινώσουν. Δίνουν χρόνο, χρήματα, στήριξη ή μια δεύτερη ευκαιρία και, όταν τελειώσει η πράξη τους, δεν αισθάνονται την ανάγκη να τη διηγηθούν σε όλο τον κόσμο. Δεν ανεβάζουν απαραίτητα φωτογραφίες, δεν περιμένουν χειροκρότημα και δεν κρατούν… λογαριασμό καλών πράξεων. Και υπάρχουν και εκείνοι που, αφού κάνουν κάτι καλό, φροντίζουν να το μάθουν όσο περισσότεροι γίνεται. Η ψυχολογία έχει ενδιαφέροντα πράγματα να πει για αυτή τη διαφορά. Γιατί άραγε κάποιοι άνθρωποι νιώθουν ότι η καλή τους πράξη αποκτά αξία μόνο όταν αναγνωρίζεται από τους άλλους, ενώ άλλοι προτιμούν να παραμένει σχεδόν αόρατη; ΤΟ ΚΑΛΟ ΧΩΡΙΣ ΧΕΙΡΟΚΡΟΤΗΜΑ Η ανιδιοτελής συμπεριφορά δεν σημαίνει ότι ο άνθρωπος δεν αισθάνεται ικανοποίηση όταν βοηθά. Αντίθετα, η προσφορά μπορεί να συνδέεται με θετικά συναισθήματα, αίσθηση νοήματος και μεγαλύτερη κοινωνική σύνδεση. Η ουσία βρίσκεται αλλού: στο κατά πόσο η αναγνώριση από τους άλλους αποτελεί προϋπόθεση για να νιώσει κάποιος καλά ...