Το «Ήταν ένας γάιδαρος με μεγάλα αυτιά» δεν είναι ένα σύγχρονο τραγούδι με υπογραφή, ούτε προϊόν κάποιας δισκογραφικής έμπνευσης. Πρόκειται για ένα καθαρά λαϊκό, παραδοσιακό παιδικό τραγούδι, χωρίς γνωστό δημιουργό, το οποίο πέρασε από γενιά σε γενιά μέσα από την προφορική παράδοση. Όπως συμβαίνει με δεκάδες παιδικά και λαϊκά τραγούδια, δεν γράφτηκε σε στούντιο αλλά γεννήθηκε αυθόρμητα, εξελίχθηκε με τον χρόνο και προσαρμόστηκε στις ανάγκες κάθε εποχής. Πώς διαδόθηκε και γιατί επιβίωσε Το τραγούδι διαδόθηκε από στόμα σε στόμα, σε σχολεία, αυλές, παιδικά πάρτι και οικογενειακές συγκεντρώσεις. Η απλή αφήγηση, ο χιουμοριστικός χαρακτήρας και οι επαναλήψεις το έκαναν ιδανικό για μικρά παιδιά, με αποτέλεσμα να παραμείνει «ζωντανό» για δεκαετίες χωρίς να χρειάζεται επίσημη καταγραφή ή παρτιτούρα. Με τα χρόνια εμφανίστηκαν πολλές παραλλαγές στους στίχους και στη μελωδία, κάτι απόλυτα φυσιολογικό για ένα παραδοσιακό τραγούδι. Καμία εκδοχή δεν θεωρείται η «αυθεντική», αφού όλες βασίζονται στ...

Ο στραβισμός είναι μια από τις πιο συχνές οφθαλμολογικές καταστάσεις στην παιδική ηλικία και αφορά τη μη σωστή ευθυγράμμιση των ματιών . Το ένα μάτι μπορεί να «φεύγει» προς τα μέσα, προς τα έξω, πάνω ή κάτω, είτε μόνιμα είτε περιστασιακά. Και ναι,  διορθώνεται , αρκεί να εντοπιστεί έγκαιρα. ΤΙ ΠΡΟΚΑΛΕΙ ΣΤΡΑΒΙΣΜΟ; Ο στραβισμός μπορεί να εμφανιστεί από τη γέννηση ή αργότερα και συχνά σχετίζεται με: διαταραχή στον έλεγχο των μυών των ματιών διαθλαστικά προβλήματα (π.χ. υπερμετρωπία) κληρονομικότητα πρόωρο τοκετό ή νευρολογικούς παράγοντες Σημαντικό: δεν είναι «συνήθεια» του παιδιού και δεν διορθώνεται μόνος του. ΣΕ ΠΟΙΑ ΗΛΙΚΙΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΤΕΙ; Η πρώιμη διάγνωση είναι καθοριστική . Ο ιδανικός έλεγχος γίνεται: από βρεφική ηλικία, αν υπάρχει εμφανής απόκλιση σίγουρα πριν τα 3–4 έτη και οπωσδήποτε πριν τα 7–8 έτη, όταν ολοκληρώνεται η ανάπτυξη της όρασης Όσο νωρίτερα ξεκινήσει η θεραπεία, τόσο καλύτερα τα αποτελέσματα. ΠΩΣ ΔΙΟΡΘΩΝΕΤΑΙ Ο ΣΤΡΑΒΙΣΜΟΣ;...

Οι γιορτές υποτίθεται πως είναι περίοδος χαράς, οικογενειακής θαλπωρής και κοινωνικότητας. Για πολλούς εφήβους όμως, αυτή η εποχή μπορεί να φέρει ένταση, απόσυρση και έντονη αντικοινωνική διάθεση. Η ανάγκη για απομόνωση δεν είναι πάντα «αγένεια», αλλά συχνά ένα σιωπηλό μήνυμα. ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΟΝΤΑΙ ΤΙΣ ΓΙΟΡΤΕΣ Η εφηβεία είναι περίοδος εσωτερικών συγκρούσεων και αναζήτησης ταυτότητας. Οι οικογενειακές συγκεντρώσεις, τα πολλά άτομα και οι ερωτήσεις μπορεί να προκαλέσουν άγχος, πίεση και συναισθηματική υπερφόρτωση. Πολλοί έφηβοι νιώθουν ότι δεν τους καταλαβαίνουν ή ότι κρίνονται. Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΙΩΠΗ Η απομόνωση δεν σημαίνει απαραίτητα απόρριψη. Συχνά είναι ένας τρόπος να προστατεύσουν τον εαυτό τους και να επεξεργαστούν τα συναισθήματά τους. Το δωμάτιο γίνεται καταφύγιο, όχι φυλακή. ΠΩΣ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΟΥΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ Η κατανόηση είναι το κλειδί. Λιγότερη πίεση, περισσότερη αποδοχή και ήρεμος διάλογος χωρίς κριτική μπορούν να κάνουν τη διαφορά. Μικρές χειρονομίες σεβ...

Στην παράδοση των Τσιγγάνων, η γέννηση ενός παιδιού δεν θεωρείται απλώς ένα βιολογικό γεγονός, αλλά ένα γεγονός γεμάτο μυστήριο και σημασία για το πεπρωμένο του. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον υπάρχει για τα παιδιά που έρχονται στον κόσμο λίγο πριν την αλλαγή του χρόνου, δηλαδή τις τελευταίες ώρες της χρονιάς. Οι Τσιγγάνοι πιστεύουν ότι αυτά τα παιδιά φέρουν μέσα τους μια ιδιαίτερη ενέργεια, καθώς η στιγμή της γέννησης τους τα συνδέει με την παλιά και την καινούρια χρονιά ταυτόχρονα. Θεωρούν ότι έχουν την ικανότητα να αντιλαμβάνονται τις αλλαγές και να φέρνουν μετασχηματισμό στη ζωή της οικογένειας. Παράλληλα, λένε ότι η μοίρα τους είναι πιο απαιτητική: θα περάσουν δοκιμασίες νωρίς στη ζωή τους, αλλά αυτές θα τους δώσουν δύναμη και σοφία με το πέρασμα του χρόνου. Επιπλέον, η κοινότητα συχνά παρατηρεί σημάδια ή «δεικτικά» γεγονότα γύρω από τη γέννηση ενός τέτοιου παιδιού, όπως όνειρα ή περιστατικά που θεωρούν προφητικά. Οι γονείς προσεύχονται και ζητούν προστασία από πνεύματα και προγόνους για ...

Λίγο πριν κλείσουν τα σχολεία για τις χριστουγεννιάτικες διακοπές, πολλοί γονείς παρατηρούν το ίδιο φαινόμενο: αρκετά παιδιά έχουν κολλήσει ψείρες. Δεν είναι τυχαίο ούτε σπάνιο και εμφανίζεται συχνά αυτή την περίοδο, όταν η σχολική χρονιά έχει ήδη «τρέξει» για μήνες. ΓΙΑΤΙ ΕΜΦΑΝΙΖΕΤΑΙ ΕΞΑΡΣΗ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΑΚΟΠΕΣ; Μετά από συνεχόμενες εβδομάδες μαθημάτων, παιχνιδιού και στενής επαφής μέσα στις τάξεις, οι ψείρες βρίσκουν πρόσφορο έδαφος για να εξαπλωθούν. Τα παιδιά έρχονται καθημερινά σε επαφή, σκύβουν κοντά το ένα στο άλλο, ανταλλάσσουν καπέλα, κασκόλ και αξεσουάρ — κάτι που πριν τα Χριστούγεννα γίνεται ακόμη πιο συχνό λόγω κρύου. ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΚΑΙ Ο ΣΥΝΩΣΤΙΣΜΟΣ Οι κλειστοί χώροι, τα παλτό που ακουμπούν το ένα πάνω στο άλλο και οι δραστηριότητες σε ομάδες διευκολύνουν τη μετάδοση. Έτσι, λίγο πριν τις γιορτές, δεν είναι λίγες οι τάξεις όπου εμφανίζονται περιστατικά ταυτόχρονα. ΜΥΘΟΙ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΣΠΑΣΟΥΝ Η ψείρα δεν έχει σχέση με την καθαριότητα ούτε αποτελεί ένδειξη αμέλειας. Μπορεί να κολλήσ...

Τα πεταχτά αυτιά είναι ένα καθαρά εξωτερικό χαρακτηριστικό, όμως για ένα παιδί μπορεί να γίνουν αιτία ανασφάλειας, πειραγμάτων ή ντροπής. Ο ρόλος του γονέα είναι καθοριστικός στο πώς το παιδί θα δει τον εαυτό του — όχι μέσα από τα μάτια των άλλων, αλλά μέσα από τη δική του αξία. ΜΙΛΑΜΕ ΑΝΟΙΧΤΑ ΧΩΡΙΣ ΔΡΑΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ Αν το παιδί αναφερθεί στα αυτιά του, ακούμε χωρίς να υπερβάλλουμε ή να το καθησυχάζουμε βιαστικά. Φράσεις όπως «είναι απλώς διαφορετικά» ή «σε κάνουν ξεχωριστό» βοηθούν περισσότερο από ένα αγχωμένο «δεν είναι τίποτα». ΑΠΟΦΕΥΓΟΥΜΕ ΤΑ ΑΡΝΗΤΙΚΑ ΣΧΟΛΙΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΣΤΟ ΑΣΤΕΙΟ Ένα αθώο σχόλιο ή πείραγμα μέσα στην οικογένεια μπορεί να χαραχτεί βαθιά. Το παιδί μαθαίνει πώς να βλέπει τον εαυτό του από τον τρόπο που μιλούν οι κοντινοί του άνθρωποι. ΕΝΙΣΧΥΟΥΜΕ ΤΗΝ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ Τονίζουμε συχνά τις ικανότητες, τα ταλέντα και τον χαρακτήρα του παιδιού. Όσο περισσότερο νιώθει ότι αξίζει για αυτό που είναι, τόσο λιγότερη δύναμη έχουν τα εξωτερικά σχόλια. ΔΙΝΟΥΜΕ ΕΡΓΑΛ...

Κάποια βράδια δεν μοιάζουν με τα άλλα. Είναι εκείνα που το παιδί σε κοιτάζει λίγο πιο σοβαρά απ’ ό,τι συνήθως και σου κάνει μια ερώτηση που ραγίζει γλυκά την καρδιά: «Μαμά, υπάρχει στ’ αλήθεια ο Άγιος Βασίλης;». Και ξαφνικά καταλαβαίνεις ότι μεγαλώνει. Η ΣΤΙΓΜΗ ΠΟΥ ΔΕΝ ΘΕΣ ΝΑ ΤΕΛΕΙΩΣΕΙ Γιατί αυτή η ερώτηση δεν μιλά μόνο για τον Άγιο Βασίλη. Μιλά για τα χρόνια που πέρασαν, για τα παραμύθια πριν τον ύπνο, για τα φωτάκια στο δέντρο, για την αθωότητα που αρχίζει σιγά σιγά να αποχαιρετά την παιδική ηλικία. Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΑΝΤΑ ΣΚΛΗΡΗ Δεν χρειάζεται να γκρεμίσεις τη μαγεία για να είσαι ειλικρινής. Μπορείς να πεις την αλήθεια με τρόπο που να αγκαλιάζει όλη αυτή τη γλυκιά ιστορία του Αγίου Βασίλη. Ο Άγιος Βασίλης υπάρχει όσο υπάρχουν άνθρωποι που δίνουν χωρίς αντάλλαγμα, που σκέφτονται τον άλλον πριν από τον εαυτό τους, που κάνουν χώρο στην καρδιά τους για λίγη θαυματουργή καλοσύνη. ΟΤΑΝ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΠΑΙΝΕΙ ΣΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ Τη μέρα που θα καταλάβει, δεν χάνει κάτι. Κερδίζει. Μαθαίνει ότι η...

Η παιδική ηλικία αποτελεί το θεμέλιο της ψυχικής ισορροπίας ενός ανθρώπου. Όταν ένα παιδί μεγαλώνει με βασικό φροντιστή μια νταντά και όχι τους ίδιους τους γονείς, μπορεί να καλύπτονται οι πρακτικές του ανάγκες, αλλά συχνά μένουν ακάλυπτες οι βαθύτερες συναισθηματικές. ΕΛΛΕΙΨΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΣΥΝΔΕΣΗΣ Η απουσία σταθερής γονεϊκής παρουσίας δυσκολεύει τη δημιουργία ασφαλούς δεσμού. Το παιδί μπορεί να νιώσει ότι δεν αποτελεί προτεραιότητα, κάτι που αργότερα μεταφράζεται σε φόβο εγκατάλειψης ή συναισθηματική απόσταση στις σχέσεις. ΣΥΓΧΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ Όταν η φροντίδα προέρχεται από άτομο που αλλάζει ή αποχωρεί, το παιδί μαθαίνει ότι η αγάπη δεν είναι μόνιμη. Έτσι, ως ενήλικας μπορεί να συνδέει την αγάπη με αστάθεια, όρια ή ακόμη και απώλεια. ΧΑΜΗΛΗ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗ Η περιορισμένη παρουσία των γονιών συχνά ερμηνεύεται από το παιδί ως προσωπική απόρριψη. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αίσθημα «δεν είμαι αρκετός», που το συνοδεύει και στην ενήλικη ζωή. ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΦΡΑΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗ...

Οι τρίχες στη μύτη μπορεί να θεωρούνται αντιαισθητικές, όμως στην πραγματικότητα αποτελούν ένα από τα πιο σημαντικά φυσικά συστήματα άμυνας του οργανισμού. Το «κούρεμα» ή, χειρότερα, η αφαίρεσή τους δεν είναι τόσο αθώα όσο φαίνεται. ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ ΩΣ ΦΙΛΤΡΟ Οι ρινικές τρίχες παγιδεύουν σκόνη, γύρη, βακτήρια και ιούς πριν φτάσουν στους πνεύμονες. Χωρίς αυτές, περισσότερα βλαβερά σωματίδια εισέρχονται στο αναπνευστικό σύστημα. ΑΥΞΑΝΟΥΝ ΤΟΝ ΚΙΝΔΥΝΟ ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΟΥ Η μύτη βρίσκεται μέσα στο λεγόμενο «επικίνδυνο τρίγωνο» του προσώπου. Μικροτραυματισμοί από ψαλίδι ή μηχανή μπορούν να επιτρέψουν στα βακτήρια να εισέλθουν στον οργανισμό, προκαλώντας φλεγμονές ή σοβαρές λοιμώξεις. ΔΙΑΤΑΡΑΣΣΕΤΑΙ Η ΦΥΣΙΚΗ ΥΓΡΑΣΙΑ Οι τρίχες βοηθούν στη διατήρηση της υγρασίας μέσα στη μύτη. Όταν αφαιρούνται, ο ρινικός βλεννογόνος ξηραίνεται, προκαλώντας ερεθισμό, τσούξιμο και ρινορραγίες. ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΠΗΡΕΑΣΤΕΙ Η ΑΝΑΠΝΟΗ Η απουσία τριχών επιτρέπει στον αέρα να εισέρχεται πιο ψυχρός και αφιλτράριστος, κάτι που μπορ...

Η ανάπτυξη της ομιλίας στα παιδιά δεν ακολουθεί αυστηρό χρονοδιάγραμμα. Κάθε παιδί έχει τον δικό του ρυθμό. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένα ηλικιακά ορόσημα που, αν δεν έχουν κατακτηθεί, καλό είναι να κινητοποιήσουν τον γονέα. ΕΩΣ 12 ΜΗΝΩΝ: ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΟΜΙΛΙΑΣ Σε αυτή την ηλικία το παιδί πρέπει να βγάζει ήχους, να «μπαμπαλίζει», να γελά και να αντιδρά σε φωνές. Αν δεν υπάρχει καμία φωνητική αντίδραση, χρειάζεται αξιολόγηση. 12–18 ΜΗΝΩΝ: ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΛΕΞΕΙΣ Τα περισσότερα παιδιά λένε 1–5 απλές λέξεις με νόημα (μαμά, μπαμπά). Αν το παιδί δεν χρησιμοποιεί καμία λέξη μέχρι τους 18 μήνες, είναι ένδειξη που δεν πρέπει να αγνοηθεί. 18–24 ΜΗΝΩΝ: ΛΕΞΕΙΣ ΜΕ ΝΟΗΜΑ Σε αυτή τη φάση το λεξιλόγιο αυξάνεται. Αν στα 2 χρόνια το παιδί δεν λέει τουλάχιστον 20–50 λέξεις ή δεν καταλαβαίνει απλές οδηγίες, καλό είναι να συμβουλευτείτε ειδικό. 2–3 ΕΤΩΝ: ΑΠΛΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Το παιδί συνήθως σχηματίζει δίλεκτες φράσεις («θέλω νερό»). Αν στα 3 του δεν ενώνει λέξεις ή ο λόγος του είναι εντελώς ακατανόητος, χρειάζεται πε...

Συχνά οι γονείς νιώθουν πίεση να «προσφέρουν» στο παιδί τους ένα αδερφάκι, σαν να υπάρχει κάποιος άγραφος κανόνας ότι το μοναχοπαίδι θα μεγαλώσει… ελλιπές. Όμως η σύγχρονη ψυχολογία δείχνει πως αυτός ο μύθος δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Η ανάπτυξη ενός παιδιού δεν καθορίζεται από τον αριθμό των αδερφών, αλλά από την ποιότητα των σχέσεων, την ασφάλεια, τα ερεθίσματα και την αγάπη που λαμβάνει. Ο ΜΥΘΟΣ ΤΟΥ «ΜΟΝΑΧΟΠΑΙΔΙΟΥ» Για δεκαετίες κυκλοφορούσε η ιδέα ότι τα μοναχοπαίδια γίνονται κακομαθημένα, εγωκεντρικά ή κοινωνικά άπειρα. Η επιστήμη όμως έχει ανατρέψει πλήρως αυτά τα στερεότυπα. Έρευνες της αναπτυξιακής ψυχολογίας δείχνουν ότι δεν υπάρχει ουσιαστική διαφορά στην κοινωνικότητα, στην ενσυναίσθηση ή στη συναισθηματική ωριμότητα μεταξύ μοναχοπαιδιών και παιδιών με αδέρφια. Αυτό που κάνει τη διαφορά είναι το περιβάλλον, όχι ο αριθμός των μελών της οικογένειας. ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ: ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΝΤΑΙ ΚΑΝΟΝΙΚΑ Τα παιδιά μαθαίνουν να σχετίζονται με συνομηλίκους από το σχολείο, τι...

Η επιθυμία για σκύλο συνήθως κρύβει ανάγκη για συντροφικότητα, παιχνίδι και τρυφερότητα. Τα παιδιά βλέπουν τα σκυλιά ως φίλους που τα αγαπούν άνευ όρων. Κατανόησε αυτή την ψυχική ανάγκη πριν απαντήσεις. ΜΙΛΗΣΤΕ ΑΝΟΙΧΤΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ Εξήγησε με απλό τρόπο γιατί δεν μπορείτε να πάρετε σκύλο τώρα—κόστος, χρόνος, χώρος ή ευθύνες που δεν μπορούν να καλυφθούν. Το παιδί χρειάζεται ξεκάθαρη αλλά τρυφερή ειλικρίνεια, ώστε να μην νιώσει ότι απορρίπτεται η επιθυμία του. ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ Ένας σκύλος απαιτεί καθημερινή φροντίδα: βόλτες, καθαριότητα, εκπαίδευση, κτηνίατρο. Μίλησε στο παιδί για αυτά, ώστε να καταλάβει ότι δεν πρόκειται απλώς για παιχνίδι. Η συζήτηση αυτή το βοηθά να χτίσει ενσυναίσθηση και υπευθυνότητα. ΒΡΕΣ ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΕΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ Αν δεν υπάρχει η δυνατότητα απόκτησης, μπορείς να καλύψεις την ανάγκη με άλλους τρόπους: Επισκέψεις σε φίλους ή συγγενείς που έχουν σκύλο. Συμμετοχή σε φιλοζωικές δράσεις (π.χ. βόλτα σε καταφύγιο υπό επίβλεψη). Αναζήτηση προσωρινής φι...

Η μουσική δεν είναι απλώς ήχοι· είναι ένας ολόκληρος κόσμος που διαμορφώνει τη σκέψη, την ψυχολογία και τον χαρακτήρα των παιδιών. Από την απλή ακρόαση μέχρι τον χορό, το τραγούδι ή την εκμάθηση ενός οργάνου, η μουσική ανοίγει δρόμους ανάπτυξης που κανένας άλλος τομέας δεν μπορεί να προσφέρει με τον ίδιο τρόπο. ΒΟΗΘΑΕΙ ΣΤΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΕΙΘΑΡΧΙΑ Τα παιδιά που ασχολούνται με μουσική – είτε παίζουν όργανο, είτε κάνουν χορό, είτε παρακολουθούν μαθήματα ρυθμού – μαθαίνουν να συγκεντρώνονται, να ακολουθούν οδηγίες και να λειτουργούν με πρόγραμμα. Η μουσική τα βοηθά να οργανώνουν τη σκέψη τους, να έχουν υπομονή και να βάζουν στόχους, κάτι που μεταφέρεται και στο σχολείο. ΕΝΙΣΧΥΕΙ ΤΗΝ ΗΡΕΜΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑ Ο ρυθμός και η μελωδία έχουν την ικανότητα να ηρεμούν το νευρικό σύστημα. Τα παιδιά γίνονται πιο ήρεμα, πιο ισορροπημένα και πιο χαρούμενα. Η μουσική μειώνει το άγχος, βοηθά στην αποφόρτιση και κάνει τα παιδιά να νιώθουν ένα ασφαλές συναισθηματικό περιβάλλον. ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙ Ε...

Η επιλογή σχολείου είναι από τις πιο αγχωτικές αποφάσεις για έναν γονέα. Δημόσιο ή ιδιωτικό; Ποιο θα “ανοίξει” καλύτερα το μυαλό και τον χαρακτήρα του παιδιού; Ας δούμε ρεαλιστικά τα υπέρ και τα κατά. ΤΑ ΥΠΕΡ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ • Δωρεάν εκπαίδευση – Ανακουφίζει κάθε οικογένεια οικονομικά. • Ποικιλία μαθητών – Το παιδί κοινωνικοποιείται με παιδιά όλων των κοινωνικών στρωμάτων. • Σταθερό αναλυτικό πρόγραμμα – Δεν αλλάζει συνεχώς, άρα υπάρχει προβλεψιμότητα. • Καλοί εκπαιδευτικοί – Πολλοί δημόσιοι δάσκαλοι έχουν εμπειρία και αφοσίωση. ΤΑ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ • Μεγαλύτερα τμήματα – Λιγότερη προσωπική προσοχή. • Λιγότερες δραστηριότητες – Περιορισμένες ξένες γλώσσες/αθλήματα/εργαστήρια. • Υποδομές που ποικίλλουν – Από σχολείο σε σχολείο μεγάλη διαφορά. ΤΑ ΥΠΕΡ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ • Μικρότερες τάξεις – Το παιδί δεν “χάνεται”. • Πολύπλευρη ανάπτυξη – Ξένες γλώσσες, STEM, τέχνες, αθλητισμός. • Καλύτερη οργάνωση – Σταθερό πρόγραμμα, επικοινωνία με γονείς, ψηφι...

Η εφηβεία είναι μια φάση γεμάτη αλλαγές: σωματικές, συναισθηματικές και κοινωνικές. Οι έφηβοι συχνά βιώνουν έντονη πίεση από το σχολείο, τις παρέες, τη διαμόρφωση της ταυτότητάς τους. Αυτή η εσωτερική «καταιγίδα» μπορεί να τους κάνει πιο ευάλωτους σε συμπτώματα θλίψης και άγχους, τα οποία, όταν παρατείνονται, μπορεί να εξελιχθούν σε κατάθλιψη. ΠΩΣ ΕΚΔΗΛΩΝΕΤΑΙ Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Τα σημάδια δεν είναι πάντα εύκολο να αναγνωριστούν. Μπορεί να εμφανιστούν: Απότομες αλλαγές διάθεσης Απομόνωση από φίλους και οικογένεια Πτώση στις σχολικές επιδόσεις Αϋπνία ή υπερβολικός ύπνος Έντονη ανησυχία, νεύρα ή απάθεια Αίσθημα κενού ή χαμηλής αυτοεκτίμησης Όταν τέτοιες συμπεριφορές διαρκούν εβδομάδες, είναι σημαντικό να ληφθούν σοβαρά υπόψη. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ Η οικογένεια αποτελεί το πιο δυνατό στήριγμα. Οι γονείς χρειάζεται: Να ακούνε χωρίς ειρωνεία ή κριτική Να δείχνουν κατανόηση και ενσυναίσθηση Να ενθαρρύνουν υγιείς συνήθειες (ύπνο, διατροφή, άσκηση) Να αποφεύγουν τον ...

Η γονεϊκότητα θεωρείται η ύψιστη μορφή ανιδιοτελούς αγάπης. Κι όμως, υπάρχουν γονείς που – συνειδητά ή ασυνείδητα – τοποθετούν τις δικές τους ανάγκες, επιθυμίες ή φιλοδοξίες πάνω από αυτές των παιδιών τους. Δεν μιλάμε για τη φυσιολογική ανάγκη ενός ενήλικα να έχει προσωπικό χρόνο ή φροντίδα για τον εαυτό του· αυτό είναι απαραίτητο. Μιλάμε για εκείνη την ψυχική στάση όπου το “εγώ” προηγείται του “εμείς” — ακόμα και εις βάρος του παιδιού. Ο ΨΥΧΙΣΜΟΣ ΤΟΥ “ΕΓΩΚΕΝΤΡΙΚΟΥ” ΓΟΝΙΟΥ Πίσω από έναν γονιό που βάζει τον εαυτό του πάνω από το παιδί του, κρύβεται συχνά μια εσωτερική ανωριμότητα ή ανεκπλήρωτες ανάγκες από τη δική του παιδική ηλικία. Μπορεί να μην έχει βιώσει αγάπη χωρίς όρους, να έχει μεγαλώσει σε περιβάλλον όπου έμαθε ότι πρέπει να φροντίζει μόνο τον εαυτό του για να επιβιώσει. Έτσι, ακόμη και όταν αποκτά παιδί, δυσκολεύεται να μετατοπίσει το κέντρο βάρους από το “εγώ” στο “παιδί μου”. Άλλοι πάλι αναζητούν μέσα στο ρόλο του γονιού επιβεβαίωση, αναγνώριση ή ακόμη και θαυμασμό — αντ...

Κάποτε, οι αυλές των σχολείων αντηχούσαν από παιδικά γέλια, φωνές, παιχνίδια. Σήμερα, ολοένα και περισσότερες αίθουσες μένουν άδειες. Θρανία στοιχισμένα, πίνακες σιωπηλοί, τάξεις που δεν πρόλαβαν να γεμίσουν με όνειρα. Η υπογεννητικότητα δεν είναι πια απλώς ένα στατιστικό νούμερο· είναι μια πραγματικότητα που χτυπά την πόρτα της κοινωνίας μας — και μάλιστα της πιο ευαίσθητης πλευράς της: της παιδείας. Πόσα παιδιά θα φοιτήσουν του χρόνου στο νηπιαγωγείο; Πόσα σχολεία θα αναγκαστούν να συγχωνευτούν; Τι σημαίνει, άραγε, μια κοινωνία χωρίς παιδικές φωνές; Μήπως η απουσία τους είναι το πιο δυνατό καμπανάκι για το μέλλον; Η μείωση των γεννήσεων δεν αφορά μόνο τις οικογένειες, αλλά και το ίδιο το κοινωνικό μας οικοδόμημα. Κάθε άδεια αίθουσα είναι ένα σύμβολο ενός έθνους που γερνά, μιας ελπίδας που συρρικνώνεται, ενός αύριο που μοιάζει αβέβαιο. Οι εκπαιδευτικοί βλέπουν τμήματα να κλείνουν, οι μικρές κοινότητες να σβήνουν, και μαζί τους να φεύγει ένα κομμάτι ζωής. Πώς φτάσαμε ως εδώ; Είναι ...

Στην εποχή μας, οι οθόνες — κινητά, tablets, υπολογιστές, τηλεοράσεις — έχουν γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας των παιδιών. Από μικρή ηλικία μαθαίνουν να χειρίζονται τεχνολογικές συσκευές με ευκολία, όμως το τίμημα είναι μεγάλο: η συνεχής έκθεση στις οθόνες φαίνεται να επηρεάζει άμεσα την απόδοσή τους στα σχολικά καθήκοντα. Η υπερβολική χρήση οθονών μειώνει τη συγκέντρωση και την ικανότητα προσοχής. Το παιδί, συνηθισμένο στη γρήγορη εναλλαγή εικόνων και ερεθισμάτων, δυσκολεύεται να σταθεί για πολλή ώρα σε μια δραστηριότητα που απαιτεί υπομονή και σκέψη, όπως η μελέτη ή η ανάγνωση. Επιπλέον, η πολύωρη ενασχόληση με παιχνίδια ή social media μειώνει τον χρόνο ξεκούρασης, με αποτέλεσμα κόπωση και δυσκολία στην πρωινή συγκέντρωση στο σχολείο. Δεν είναι όμως μόνο θέμα χρόνου. Οι οθόνες επηρεάζουν και το συναίσθημα. Η συνεχής υπερδιέγερση, τα χρώματα και οι ήχοι προκαλούν ένα είδος «εθισμού» που κάνει το διάβασμα να φαίνεται βαρετό. Έτσι, η σχολική εργασία αντιμετωπίζεται ως α...

Η τοξικότητα δεν είναι πάντα αποτέλεσμα κακίας ή πρόθεσης. Πολλές φορές, οι γονείς –με τον φόβο, την ανησυχία ή την υπερπροστασία τους– μπορούν άθελά τους να πληγώσουν τα παιδιά τους. Η πρόθεση είναι καλή, το αποτέλεσμα όμως μπορεί να γίνει βαριά σκιά στην ψυχή ενός παιδιού. Όταν ένας γονιός ασκεί υπερβολικό έλεγχο, επιβάλλει τις δικές του προσδοκίες, ή κάνει το παιδί να αισθάνεται ενοχές για τις επιλογές του, δημιουργεί ένα περιβάλλον πίεσης και εσωτερικής ανασφάλειας. Δεν το κάνει επειδή δεν αγαπά — το κάνει γιατί φοβάται. Φοβάται μήπως το παιδί πληγωθεί, αποτύχει ή χάσει τον δρόμο του. Η αγάπη όμως χρειάζεται χώρο για να αναπνεύσει. Ένα παιδί χρειάζεται ελευθερία, αποδοχή και εμπιστοσύνη για να χτίσει τη δική του ταυτότητα. Οι γονείς που μαθαίνουν να ακούν περισσότερο και να καθοδηγούν λιγότερο, δημιουργούν σχέσεις βασισμένες στη δύναμη και στην αληθινή αγάπη. Η τοξικότητα, λοιπόν, δεν είναι πάντα εσκεμμένη. Είναι συχνά το αποτέλεσμα μιας αγάπης που δεν έμαθε να αφήνει ελεύθερη ...

Η ικανότητα ενός παιδιού να μοιράζεται τα συναισθήματά του είναι θεμελιώδης για την ψυχική του υγεία, την αυτοεκτίμηση και τις κοινωνικές του σχέσεις. Όταν ένα παιδί δεν εκφράζει καθόλου τα συναισθήματά του, αυτό μπορεί να αποτελεί ένδειξη ότι δυσκολεύεται να τα αναγνωρίσει, να τα κατανοήσει ή να τα επικοινωνήσει. ΠΙΘΑΝΟΙ ΛΟΓΟΙ Έλλειψη ασφάλειας : Το παιδί μπορεί να φοβάται ότι θα κριθεί ή θα απορριφθεί αν δείξει πώς νιώθει. Πρότυπα στο σπίτι : Αν οι γονείς δεν εκφράζουν ανοιχτά τα συναισθήματά τους, το παιδί μαθαίνει να κάνει το ίδιο. Συναισθηματική καταπίεση : Μερικές φορές, τα παιδιά μεγαλώνουν σε περιβάλλον όπου θεωρείται “αδυναμία” να δείχνεις λύπη, φόβο ή ακόμα και χαρά. Εσωτερικές δυσκολίες : Μπορεί να συνδέεται με άγχος, ανασφάλεια, ακόμα και με πρώιμες ενδείξεις κατάθλιψης. ΠΩΣ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΟΥΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ Δώστε παράδειγμα : Μιλήστε ανοιχτά για τα δικά σας συναισθήματα, δείχνοντας ότι είναι φυσιολογικό να νιώθουμε και να εκφραζόμαστε. Δημιουργήστε ασφαλές περιβάλ...