ΣΧΟΛΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ: ΕΞΕΛΙΞΗ Ή ΣΤΑΣΙΜΟΤΗΤΑ ΜΕ ΠΙΟ ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ ΧΡΩΜΑΤΑ;

Γράφει μια μητέρα

ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΕΠΟΧΗ ΜΑΘΗΣΗΣ

Όταν βλέπω σήμερα τα σχολικά βιβλία των παιδιών μου, δεν μπορώ να μη θυμηθώ τα βιβλία που είχαμε εμείς στο σχολείο, από τα μέσα της δεκαετίας του ’70 έως και τα τέλη του ’80. Ήταν απλά στην εμφάνιση, με λιγότερα χρώματα και εικόνες, όμως είχαν μια σαφή δομή και μια ουσιαστική προσέγγιση στη γνώση. Οι σελίδες τους ήταν γεμάτες κείμενο, ασκήσεις και παραδείγματα που μας βοηθούσαν να κατανοήσουμε βαθύτερα το μάθημα.

Δεν ήταν εντυπωσιακά στο μάτι, αλλά ήταν ουσιαστικά. Το βιβλίο ήταν το βασικό εργαλείο μάθησης και σχεδόν όλη η ύλη περνούσε μέσα από αυτό.

ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΒΙΒΛΙΑ: ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΑ, ΛΙΓΟΤΕΡΟ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ;

Σήμερα τα σχολικά βιβλία είναι αναμφίβολα πιο ελκυστικά. Έχουν χρώματα, εικόνες, γραφικά και μια αισθητική που θυμίζει περισσότερο περιοδικό παρά σχολικό εγχειρίδιο. Θεωρητικά αυτό βοηθά τα παιδιά να προσεγγίσουν το μάθημα με μεγαλύτερο ενδιαφέρον.

Ωστόσο, πολλές φορές αναρωτιέμαι αν αυτή η αισθητική βελτίωση συνοδεύεται και από ουσιαστική πρόοδο στο περιεχόμενο. Σε αρκετές περιπτώσεις το κείμενο είναι λιγότερο, οι εξηγήσεις πιο σύντομες και η εμβάθυνση μικρότερη.

Η «ΕΠΟΧΗ ΤΩΝ ΦΩΤΟΤΥΠΙΩΝ»

Μια μεγάλη διαφορά που παρατηρώ ως μητέρα είναι η συνεχής χρήση φωτοτυπιών. Στα δικά μας σχολικά χρόνια, οι φωτοτυπίες ήταν σχεδόν ανύπαρκτες. Το βιβλίο ήταν το κέντρο της διδασκαλίας και ο μαθητής μάθαινε να το χρησιμοποιεί, να το μελετά και να επιστρέφει σε αυτό για επανάληψη.

Σήμερα, αντίθετα, οι σχολικές τσάντες γεμίζουν συχνά με φύλλα εργασίας, φυλλάδια και φωτοτυπίες. Πολλές φορές η διδασκαλία βασίζεται περισσότερο σε αυτά παρά στο ίδιο το βιβλίο. Το αποτέλεσμα είναι τα παιδιά να χάνουν τη συνολική εικόνα του μαθήματος, αφού η γνώση μοιράζεται σε διάσπαρτα χαρτιά.

ΠΡΟΟΔΟΣ Ή ΑΠΛΩΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ;

Φυσικά, η εκπαίδευση εξελίσσεται και είναι φυσιολογικό τα βιβλία να αλλάζουν μαζί με την εποχή. Η παιδαγωγική, η τεχνολογία και οι μέθοδοι διδασκαλίας έχουν προχωρήσει σημαντικά. Όμως δεν μπορώ να μην αναρωτηθώ αν μέσα σε αυτή την προσπάθεια εκσυγχρονισμού χάθηκε κάτι από την ουσία.

Ίσως τελικά τα παλιά βιβλία να μην ήταν τόσο «όμορφα», αλλά ήταν πιο ολοκληρωμένα και πιο αυτάρκη ως εργαλεία μάθησης.

ΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ

Ως μητέρα σήμερα, θα ήθελα να δω μια ισορροπία: σύγχρονα βιβλία με ελκυστική μορφή, αλλά και με την πληρότητα και τη σαφήνεια των παλαιότερων. Βιβλία που να αποτελούν πραγματικά τον βασικό οδηγό της μάθησης και όχι απλώς ένα από τα πολλά βοηθητικά υλικά.

Γιατί τελικά η εκπαίδευση δεν χρειάζεται μόνο περισσότερα χρώματα. Χρειάζεται και ουσία.