ΞΕΧΝΑΤΕ ΛΕΞΕΙΣ ΤΗΝ ΩΡΑ ΠΟΥ ΜΙΛΑΤΕ; ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΘΩΟ ΚΑΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΗΜΑΔΙ ΑΝΟΙΑΣ

Το να ξεχνάμε περιστασιακά μια λέξη την ώρα που μιλάμε είναι κάτι που συμβαίνει σε πολλούς ανθρώπους, ιδιαίτερα όταν είναι κουρασμένοι ή αγχωμένοι. Ωστόσο, όταν οι δυσκολίες στην ομιλία γίνονται συχνότερες, επιμένουν και συνοδεύονται από αλλαγές στη μνήμη ή στην καθημερινή λειτουργικότητα, χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι δυσκολίες στην εύρεση των κατάλληλων λέξεων μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να αποτελούν πρώιμο σύμπτωμα άνοιας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάθε περιστατικό αφηρημάδας υποδηλώνει κάποια νευρολογική νόσο.

ΠΟΤΕ Η ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΙΣ ΛΕΞΕΙΣ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΠΡΟΣΟΧΗ;

Ένα περιστασιακό «κόλλημα» στην ομιλία συνήθως δεν αποτελεί από μόνο του λόγο ανησυχίας. Εκείνο που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι η συχνότητα, η επιδείνωση και ο τρόπος με τον οποίο επηρεάζεται η επικοινωνία.

Προειδοποιητικά σημάδια μπορεί να είναι όταν κάποιος:

• Δυσκολεύεται συστηματικά να θυμηθεί ακόμη και συνηθισμένες λέξεις ή ονόματα οικείων προσώπων.

• Αντικαθιστά συχνά λέξεις με άλλες που δεν ταιριάζουν στο νόημα της πρότασης.

• Διακόπτει επανειλημμένα μια συζήτηση επειδή δεν μπορεί να θυμηθεί τι ήθελε να πει.

• Δυσκολεύεται να παρακολουθήσει μια συζήτηση ή να κατανοήσει όσα του λένε.

• Επαναλαμβάνει τις ίδιες ερωτήσεις ή ιστορίες και δυσκολεύεται να οργανώσει τις σκέψεις του.

Ιδιαίτερη σημασία έχει όταν τα παραπάνω συμπτώματα εμφανίζονται σταδιακά και γίνονται εντονότερα με την πάροδο του χρόνου. Σύμφωνα με το βρετανικό σύστημα υγείας (NHS) και την Alzheimer’s Association, οι δυσκολίες στην εύρεση λέξεων συγκαταλέγονται στα πιθανά πρώιμα σημάδια άνοιας και νόσου Αλτσχάιμερ.

ΠΩΣ ΔΙΑΦΕΡΕΙ Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΦΗΡΗΜΑΔΑ ΑΠΟ ΕΝΑ ΠΙΘΑΝΟ ΣΥΜΠΤΩΜΑ;

Η βασική διαφορά δεν βρίσκεται σε μία λέξη που ξεχάστηκε, αλλά στη συνολική εικόνα. Ένας άνθρωπος μπορεί να μην ανακαλέσει αμέσως ένα όνομα και να το θυμηθεί λίγο αργότερα, χωρίς να αντιμετωπίζει άλλες δυσκολίες.

Αντίθετα, όταν κάποιος δυσκολεύεται ολοένα και περισσότερο να εκφραστεί, χάνει συχνά τον ειρμό της σκέψης του ή παρουσιάζει προβλήματα σε οικείες δραστηριότητες, όπως η διαχείριση χρημάτων και η οργάνωση της καθημερινότητάς του, είναι σημαντικό να διερευνηθεί η αιτία.

Η άνοια δεν αφορά αποκλειστικά τη μνήμη. Μπορεί να επηρεάσει τη σκέψη, την κρίση, τον προσανατολισμό, τη γλώσσα και την ικανότητα εκτέλεσης καθημερινών εργασιών.

ΔΕΝ ΟΦΕΙΛΕΤΑΙ ΠΑΝΤΑ ΣΕ ΑΝΟΙΑ

Η δυσκολία ανάκλησης λέξεων μπορεί να σχετίζεται με πολλούς άλλους παράγοντες, όπως το άγχος, η έλλειψη ύπνου, η κόπωση, η κατάθλιψη ή ορισμένες φαρμακευτικές αγωγές. Σε κάποιες περιπτώσεις, προβλήματα υγείας που επηρεάζουν τη γνωστική λειτουργία, όπως διαταραχές του θυρεοειδούς ή ελλείψεις βιταμινών, χρειάζεται επίσης να διερευνηθούν.

Γι’ αυτό δεν είναι σωστό να αποδίδεται αυτομάτως κάθε δυσκολία στην ομιλία στη νόσο Αλτσχάιμερ. Η αξιολόγηση από γιατρό μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό της πραγματικής αιτίας και στον σχεδιασμό της κατάλληλης αντιμετώπισης.

ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΠΕΥΘΥΝΘΕΙΤΕ ΣΕ ΓΙΑΤΡΟ;

Εάν οι δυσκολίες στην εύρεση λέξεων επαναλαμβάνονται, επιδεινώνονται ή επηρεάζουν την καθημερινότητα, συνιστάται ιατρική αξιολόγηση, αρχικά από παθολόγο ή γενικό γιατρό και, ανάλογα με τα ευρήματα, από νευρολόγο. Η έγκαιρη διερεύνηση μπορεί να συμβάλει στην αναγνώριση πιθανών αιτιών και στην κατάλληλη υποστήριξη.

Προσοχή: Εάν η δυσκολία στην ομιλία εμφανιστεί ξαφνικά, ιδιαίτερα μαζί με ασυμμετρία στο πρόσωπο, αδυναμία στο χέρι ή στο πόδι ή δυσκολία κατανόησης, απαιτείται άμεση κλήση στο 112, καθώς μπορεί να πρόκειται για εγκεφαλικό επεισόδιο.