ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΤΑΛΑΒΕΙΣ ΑΝ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΣΟΥ ΕΧΕΙ ΔΥΣΚΟΛΙΑ; — ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

«Μην αγγίζεις αυτό!», «κλείσε τη δυνατή μουσική!», «δεν αντέχω αυτή την μπλούζα!», «με ενοχλεί η μυρωδιά!».

Αν έχεις παρατηρήσει ότι το παιδί σου αντιδρά υπερβολικά σε ήχους, αγγίγματα, μυρωδιές, φώτα ή συγκεκριμένες υφές, ίσως έχεις αναρωτηθεί αν πρόκειται απλώς για «ιδιοτροπίες» ή αν υπάρχει κάτι περισσότερο.

Η διαταραχή αισθητηριακής επεξεργασίας (Sensory Processing Disorder – SPD) είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει δυσκολίες στον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος λαμβάνει, οργανώνει και ανταποκρίνεται στις αισθητηριακές πληροφορίες από το περιβάλλον και το σώμα.

Δεν σημαίνει ότι ένα παιδί «δεν ακούει» ή «δεν βλέπει» σωστά. Μπορεί, για παράδειγμα, να ακούει έναν ήχο κανονικά, αλλά να τον βιώνει ως υπερβολικά έντονο ή ενοχλητικό.

ΠΟΙΑ ΣΗΜΑΔΙΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙ ΕΝΑΣ ΓΟΝΙΟΣ;

Τα σημάδια διαφέρουν σημαντικά από παιδί σε παιδί. Μερικές από τις συμπεριφορές που μπορεί να παρατηρηθούν είναι:

🔊 1. ΕΝΤΟΝΗ ΕΥΑΙΣΘΗΣΙΑ ΣΤΟΥΣ ΗΧΟΥΣ

Το παιδί μπορεί να ενοχλείται ιδιαίτερα από ήχους που οι περισσότεροι άνθρωποι θεωρούν συνηθισμένους, όπως η ηλεκτρική σκούπα, το πιστολάκι, οι δυνατές φωνές ή ο θόρυβος σε έναν πολυσύχναστο χώρο.

Μπορεί να καλύπτει τα αυτιά του, να αποφεύγει συγκεκριμένα περιβάλλοντα ή να αναστατώνεται πολύ όταν υπάρχει έντονος θόρυβος.

👕 2. ΔΥΣΑΝΕΞΙΑ ΣΤΑ ΡΟΥΧΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΠΑΦΗ

Κάποια παιδιά δυσκολεύονται να ανεχθούν συγκεκριμένα υφάσματα, ετικέτες στα ρούχα, κάλτσες ή παπούτσια.

Μπορεί να αντιδρούν έντονα στο άγγιγμα, στο χτένισμα, στο κόψιμο των νυχιών ή σε δραστηριότητες προσωπικής φροντίδας.

🍝 3. ΕΝΤΟΝΗ ΕΠΙΛΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΦΑΓΗΤΟ

Η υφή, η θερμοκρασία, η μυρωδιά ή η εμφάνιση μιας τροφής μπορεί να προκαλούν έντονη αντίδραση.

Ένα παιδί μπορεί να αποφεύγει ολόκληρες κατηγορίες τροφών επειδή δεν αντέχει συγκεκριμένες υφές, όπως το «μαλακό», το «κολλώδες» ή το «τραγανό».

💡 4. ΕΥΑΙΣΘΗΣΙΑ ΣΤΟ ΦΩΣ Ή ΣΕ ΟΠΤΙΚΑ ΕΡΕΘΙΣΜΑΤΑ

Μπορεί να ενοχλείται από έντονο φωτισμό, να προτιμά πιο σκοτεινούς χώρους ή να δυσκολεύεται σε περιβάλλοντα με πολλά οπτικά ερεθίσματα.

👃 5. ΕΝΤΟΝΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΣΕ ΜΥΡΩΔΙΕΣ

Ορισμένες μυρωδιές μπορεί να γίνονται αντιληπτές ως εξαιρετικά έντονες ή δυσάρεστες.

Το παιδί μπορεί να αποφεύγει χώρους, τρόφιμα ή προϊόντα εξαιτίας της μυρωδιάς τους.

🌀 6. ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΣΥΝΕΧΗ ΚΙΝΗΣΗ

Σε άλλα παιδιά παρατηρείται το αντίθετο: φαίνεται να αναζητούν συνεχώς αισθητηριακά ερεθίσματα.

Μπορεί να τρέχουν, να πηδούν, να περιστρέφονται, να σκαρφαλώνουν ή να αναζητούν έντονη σωματική δραστηριότητα περισσότερο από άλλα παιδιά της ίδιας ηλικίας.

⚖️ 7. ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟ

Μερικά παιδιά μπορεί να εμφανίζουν αδεξιότητα, να σκοντάφτουν συχνά, να δυσκολεύονται σε δραστηριότητες που απαιτούν συντονισμό ή να αποφεύγουν παιχνίδια που περιλαμβάνουν κίνηση.

😣 8. ΕΝΤΟΝΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΕ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Ένα παιδί μπορεί να φαίνεται ότι «καταρρέει» εύκολα όταν βρίσκεται σε περιβάλλον με πολλά ερεθίσματα.

Για παράδειγμα, ένα εμπορικό κέντρο, ένα πάρτι ή μια πολυπληθής σχολική εκδήλωση μπορεί να προκαλέσει έντονη δυσφορία, εκνευρισμό ή ανάγκη απομάκρυνσης.

ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΟΛΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΙΔΙΑ

Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι η ευαισθησία σε ένα συγκεκριμένο ερέθισμα δεν σημαίνει από μόνη της ότι ένα παιδί έχει διαταραχή αισθητηριακής επεξεργασίας.

Πολλά παιδιά έχουν περιστασιακά έντονες αντιδράσεις σε θορύβους, ρούχα, φαγητά ή μυρωδιές. Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι η συχνότητα, η ένταση και ο βαθμός στον οποίο η συμπεριφορά επηρεάζει την καθημερινότητα του παιδιού.

Για παράδειγμα, αν οι αισθητηριακές δυσκολίες δυσκολεύουν συστηματικά το παιδί στο σχολείο, στο φαγητό, στον ύπνο, στο ντύσιμο, στο παιχνίδι ή στις κοινωνικές δραστηριότητες, αξίζει να συζητηθούν με έναν ειδικό.

ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΥΝΔΕΕΤΑΙ ΜΕ ΑΛΛΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ;

Ναι. Αισθητηριακές δυσκολίες μπορεί να εμφανίζονται σε παιδιά με διάφορες νευροαναπτυξιακές ή άλλες καταστάσεις, αλλά μπορούν επίσης να παρατηρηθούν και χωρίς κάποια άλλη διάγνωση.

Γι' αυτό δεν είναι σωστό ένας γονιός να προσπαθήσει να βγάλει μόνος του συμπέρασμα βασιζόμενος σε μια λίστα συμπτωμάτων.

Η αξιολόγηση από τον κατάλληλο επαγγελματία υγείας μπορεί να βοηθήσει να κατανοηθεί τι ακριβώς δυσκολεύει το παιδί και πώς επηρεάζεται η καθημερινότητά του.

ΠΟΤΕ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΖΗΤΗΣΕΙΣ ΒΟΗΘΕΙΑ;

Αν αισθάνεσαι ότι οι αντιδράσεις του παιδιού είναι συχνές, έντονες και επηρεάζουν ουσιαστικά την καθημερινή του ζωή, είναι καλό να το συζητήσεις με τον παιδίατρο και, ανάλογα με την περίπτωση, με ειδικό όπως εργοθεραπευτή ή άλλο επαγγελματία που έχει εμπειρία στην παιδιατρική ανάπτυξη και αισθητηριακή επεξεργασία.

Το σημαντικό δεν είναι να βάλουμε γρήγορα μια «ταμπέλα» στο παιδί.

Το σημαντικό είναι να καταλάβουμε τι προσπαθεί να μας πει μέσα από τη συμπεριφορά του.

Γιατί ένα παιδί που καλύπτει τα αυτιά του, αρνείται συγκεκριμένα ρούχα ή δυσκολεύεται σε χώρους με πολλά ερεθίσματα δεν είναι απαραίτητα «δύσκολο» ή «κακομαθημένο».

Μπορεί απλώς να βιώνει τον κόσμο με έναν διαφορετικό τρόπο — και χρειάζεται από εμάς κατανόηση, παρατήρηση και, όταν χρειάζεται, την κατάλληλη υποστήριξη.

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί διάγνωση ή υποκατάστατο επαγγελματικής αξιολόγησης.