3 ΜΗΝΕΣ ΑΣΚΗΣΗΣ: ΤΙ ΑΛΛΑΖΕΙ ΣΤΟ ΜΥΑΛΟ ΚΑΙ ΣΤΗ ΔΙΑΘΕΣΗ — ΤΟ ΕΥΡΗΜΑ ΠΟΥ ΞΕΧΩΡΙΣΕ

Μπορεί τρεις μήνες άσκησης να κάνουν πραγματικά διαφορά όχι μόνο στο σώμα, αλλά και στον εγκέφαλο;

Μια νέα κλινική μελέτη δίνει μια ενδιαφέρουσα απάντηση. Ερευνητές εξέτασαν τι συμβαίνει όταν υγιείς άνθρωποι μέσης ηλικίας ακολουθούν ένα σταθερό πρόγραμμα άσκησης για 12 εβδομάδες — και το αποτέλεσμα που ξεχώρισε δεν ήταν ακριβώς αυτό που θα περίμενε κανείς.

 ΤΡΕΙΣ ΠΡΟΠΟΝΗΣΕΙΣ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

Στη μελέτη συμμετείχαν 52 υγιείς ενήλικες ηλικίας 45 έως 65 ετών. Οι 27 ακολούθησαν για τρεις μήνες ένα πρόγραμμα που συνδύαζε αερόβια άσκηση και ασκήσεις αντίστασης, τρεις φορές την εβδομάδα, ενώ οι υπόλοιποι αποτέλεσαν ομάδα ελέγχου.

Οι επιστήμονες θέλησαν να δουν αν αυτή η σχετικά σύντομη περίοδος άσκησης θα μπορούσε να επηρεάσει τη γνωστική λειτουργία, τη διάθεση αλλά και βιολογικούς δείκτες που σχετίζονται με τη λειτουργία του ιππόκαμπου.

 Η ΔΙΑΘΕΣΗ ΗΤΑΝ Ο ΜΕΓΑΛΟΣ «ΚΕΡΔΙΣΜΕΝΟΣ»

Το πιο ξεκάθαρο αποτέλεσμα εμφανίστηκε στη διάθεση.

Μετά από τρεις μήνες συστηματικής άσκησης, οι συμμετέχοντες παρουσίασαν σημαντική βελτίωση σε δείκτες που σχετίζονται με τη διάθεση — παρότι δεν είχαν συμπτώματα κατάθλιψης στην αρχή της μελέτης.

Με άλλα λόγια, η άσκηση δεν φαίνεται να χρειάζεται να λειτουργήσει ως «θεραπεία» για κάποιο πρόβλημα ώστε να έχει θετική επίδραση. Ακόμη και σε υγιείς ανθρώπους, η συστηματική σωματική δραστηριότητα μπορεί να συνδέεται με καλύτερη ψυχολογική κατάσταση.

 ΚΑΙ ΤΟ ΜΥΑΛΟ;

Εδώ τα πράγματα έγιναν πιο ενδιαφέροντα.

Οι ερευνητές δεν διαπίστωσαν σημαντική βελτίωση στη συγκεκριμένη δοκιμασία γνωστικής λειτουργίας που χρησιμοποίησαν για να αξιολογήσουν την ικανότητα διάκρισης μεταξύ παρόμοιων αναμνήσεων.

Αυτό έχει σημασία, γιατί δείχνει ότι δεν μπορούμε να πούμε απλά “τρεις μήνες γυμναστικής και ο εγκέφαλος γίνεται καλύτερος σε όλα”.

Οι πιθανές αλλαγές στις γνωστικές λειτουργίες μπορεί να χρειάζονται περισσότερο χρόνο, διαφορετική ένταση ή μεγαλύτερο αριθμό συμμετεχόντων για να φανούν καθαρά.

 ΤΟ ΠΙΟ ΠΕΡΙΕΡΓΟ ΕΥΡΗΜΑ

Οι επιστήμονες εξέτασαν επίσης το αίμα των συμμετεχόντων και το χρησιμοποίησαν σε εργαστηριακά πειράματα με ανθρώπινα βλαστοκύτταρα του ιππόκαμπου.

Το αποτέλεσμα ήταν απρόσμενο: το αίμα όσων ασκούνταν συνδέθηκε με μικρότερο πολλαπλασιασμό των συγκεκριμένων βλαστοκυττάρων.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η άσκηση «βλάπτει» τον εγκέφαλο. Οι ερευνητές εξετάζουν την πιθανότητα η άσκηση να επηρεάζει διαφορετικά τη συμπεριφορά αυτών των κυττάρων, ενδεχομένως βοηθώντας στη διατήρηση ενός περιορισμένου αποθέματος για μελλοντική χρήση.

Όμως εδώ χρειάζεται προσοχή: πρόκειται για πιθανή ερμηνεία εργαστηριακών αποτελεσμάτων και όχι απόδειξη ότι η άσκηση δημιουργεί νέους νευρώνες στον ανθρώπινο εγκέφαλο.

 ΤΕΛΙΚΑ, ΠΟΣΟ ΓΡΗΓΟΡΑ «ΑΠΑΝΤΑ» Ο ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ;

Ίσως πιο γρήγορα στη διάθεση απ' ό,τι στη γνωστική λειτουργία.

Η συγκεκριμένη μελέτη δείχνει ότι 12 εβδομάδες συστηματικής άσκησης μπορούν να συνδέονται με αισθητή βελτίωση της διάθεσης, ενώ οι αλλαγές σε πιο σύνθετες λειτουργίες του εγκεφάλου φαίνεται να είναι δυσκολότερο να εντοπιστούν και πιθανώς να απαιτούν περισσότερο χρόνο.

Και υπάρχει ακόμη ένα ενδιαφέρον στοιχείο: δεν αντέδρασαν όλοι οι συμμετέχοντες με τον ίδιο τρόπο. Οι ερευνητές παρατήρησαν διαφορές από άνθρωπο σε άνθρωπο, γεγονός που δείχνει ότι η απόκριση στην άσκηση μπορεί να είναι αρκετά εξατομικευμένη.

 ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΩΝ 12 ΕΒΔΟΜΑΔΩΝ

Η άσκηση δεν αλλάζει μόνο το σώμα.

Ακόμη και ένα πρόγραμμα τριών μηνών φαίνεται να μπορεί να επηρεάσει θετικά τη διάθεση, ενώ οι επιστήμονες συνεχίζουν να διερευνούν με ποιον τρόπο η συστηματική σωματική δραστηριότητα επηρεάζει τον εγκέφαλο και τους μηχανισμούς που σχετίζονται με τη μνήμη και τη νευρογένεση.

Ίσως, λοιπόν, το “νιώθω καλύτερα μετά τη γυμναστική” να μην είναι απλώς ιδέα μας. Το σώμα κινείται — και ο εγκέφαλος φαίνεται να ακολουθεί.