SMARTPHONES ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ: ΤΙ ΔΕΙΧΝΟΥΝ ΟΙ ΝΕΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗ ΧΡΗΣΗ

Τα smartphones έχουν γίνει πλέον προέκταση του χεριού μας. Από το πρωί που ξυπνάμε μέχρι τη στιγμή που κοιμόμαστε, το κινητό βρίσκεται συνεχώς δίπλα μας. Οι επιστήμονες όμως προειδοποιούν ότι η υπερβολική χρήση ίσως επηρεάζει περισσότερο τον εγκέφαλο απ’ όσο πιστεύαμε μέχρι σήμερα.

Νέες επιστημονικές μελέτες συνδέουν τη λεγόμενη «προβληματική χρήση smartphone» με αλλαγές στη λειτουργία αλλά και στη δομή συγκεκριμένων περιοχών του εγκεφάλου.

ΤΙ ΑΛΛΑΖΕΙ ΣΤΟΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟ

Ερευνητές διαπίστωσαν ότι η υπερβολική ενασχόληση με το κινητό σχετίζεται με περιοχές του εγκεφάλου που ελέγχουν:

• την προσοχή,
• τα συναισθήματα,
• τον αυτοέλεγχο,
• τη μνήμη,
• και τη λήψη αποφάσεων.

Ορισμένες μελέτες μάλιστα κάνουν λόγο για μειωμένη δραστηριότητα στον προμετωπιαίο φλοιό, δηλαδή στην περιοχή που βοηθά τον άνθρωπο να συγκεντρώνεται και να ελέγχει τις παρορμήσεις του.

ΓΙΑΤΙ ΤΟ ΚΙΝΗΤΟ ΜΑΣ ΚΑΝΕΙ «ΕΘΙΣΜΕΝΟΥΣ»

Κάθε ειδοποίηση, μήνυμα ή like ενεργοποιεί το σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου, απελευθερώνοντας ντοπαμίνη — την ουσία που σχετίζεται με την ευχαρίστηση.

Έτσι, ο εγκέφαλος αρχίζει να ζητά όλο και πιο συχνά αυτό το μικρό «κύμα» ικανοποίησης. Οι ειδικοί εξηγούν ότι αυτός είναι και ο λόγος που πολλοί άνθρωποι πιάνουν ασυναίσθητα το κινητό τους δεκάδες φορές μέσα στη μέρα.

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΜΝΗΜΗ

Η συνεχής εναλλαγή εικόνων, βίντεο και ειδοποιήσεων κουράζει τον εγκέφαλο και μειώνει την ικανότητα συγκέντρωσης.

Μελέτες έχουν δείξει ότι η υπερβολική χρήση smartphone συνδέεται με:

• διάσπαση προσοχής,
• δυσκολία στη μάθηση,
• μειωμένη μνήμη,
• πνευματική κόπωση,
• και χαμηλότερη απόδοση στην εργασία ή στο διάβασμα.

Ιδιαίτερα στους εφήβους, οι επιστήμονες παρατηρούν ότι η συνεχής έκθεση στις οθόνες μπορεί να επηρεάζει αρνητικά τη συγκέντρωση και τη συναισθηματική ισορροπία.

ΤΟ ΚΙΝΗΤΟ ΚΑΙ Η ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Η υπερβολική χρήση smartphones έχει επίσης συνδεθεί με αυξημένο άγχος, διαταραχές ύπνου και συναισθηματική εξάντληση.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι το συνεχές scrolling, ειδικά αργά το βράδυ, κρατά τον εγκέφαλο σε διαρκή εγρήγορση και δυσκολεύει τη χαλάρωση.

Παρόλα αυτά, οι επιστήμονες ξεκαθαρίζουν ότι το πρόβλημα δεν είναι το ίδιο το κινητό, αλλά η υπερβολική και ανεξέλεγκτη χρήση του.

ΠΩΣ ΝΑ ΠΡΟΣΤΑΤΕΨΕΙΣ ΤΟΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟ ΣΟΥ

Οι ειδικοί προτείνουν μερικές απλές αλλά σημαντικές συνήθειες:

• να αποφεύγεις το κινητό πριν τον ύπνο,
• να κάνεις «διαλείμματα οθόνης» μέσα στη μέρα,
• να περιορίζεις τις ειδοποιήσεις,
• και να αφιερώνεις χρόνο σε δραστηριότητες χωρίς οθόνες.

Ακόμη και μικρές αλλαγές στην καθημερινότητα φαίνεται πως μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά τη συγκέντρωση, τη διάθεση και την ψυχική ισορροπία.

Ίσως τελικά, το πιο σημαντικό «σήμα» που πρέπει να ακούσουμε να μην είναι εκείνο του κινητού μας, αλλά του ίδιου του εγκεφάλου μας.