ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΠΟΥ ΠΙΝΟΥΝ ΜΕΓΑΛΗ ΔΟΣΗ ΚΑΦΕ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΚΟΙΜΟΥΝΤΑΙ ΒΑΘΙΑ – ΠΩΣ ΕΞΗΓΕΙΤΑΙ;

Ο καφές είναι παγκοσμίως γνωστός ως διεγερτικό. Ωστόσο, πολλοί άνθρωποι αναφέρουν κάτι φαινομενικά παράδοξο: πίνουν μεγάλη ποσότητα καφέ και αμέσως μετά νιώθουν υπνηλία ή κοιμούνται βαθιά. Το φαινόμενο αυτό δεν είναι τόσο περίεργο όσο φαίνεται και εξηγείται μέσα από διάφορους βιολογικούς και ψυχολογικούς μηχανισμούς.

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΦΕΪΝΗΣ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ

Η καφεΐνη δρα μπλοκάροντας την αδενοσίνη, μια ουσία του εγκεφάλου που προκαλεί υπνηλία. Κανονικά, αυτό οδηγεί σε αυξημένη εγρήγορση. Ωστόσο, η επίδραση αυτή δεν είναι ίδια για όλους. Σε μερικούς οργανισμούς, η δράση της καφεΐνης είναι πιο ήπια ή καθυστερημένη.

ΑΝΟΧΗ ΣΤΗΝ ΚΑΦΕΪΝΗ

Άτομα που καταναλώνουν συστηματικά μεγάλες ποσότητες καφέ αναπτύσσουν ανοχή. Αυτό σημαίνει ότι ο οργανισμός τους «συνηθίζει» την καφεΐνη και δεν αντιδρά έντονα. Έτσι, ακόμη και μετά από μεγάλη δόση, δεν παρουσιάζεται η αναμενόμενη διέγερση και μπορεί να εμφανιστεί χαλάρωση ή και υπνηλία.

ΓΕΝΕΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

Η ταχύτητα με την οποία μεταβολίζεται η καφεΐνη εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα γονίδια. Κάποιοι άνθρωποι την διασπούν πολύ γρήγορα, με αποτέλεσμα να μειώνεται γρήγορα η διεγερτική της δράση. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο καφές μπορεί να μην «προλάβει» να κρατήσει το άτομο ξύπνιο.

ΠΑΡΑΔΟΞΗ ΧΑΛΑΡΩΣΗ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ

Για ορισμένους, η κατανάλωση καφέ συνδέεται με στιγμές χαλάρωσης (π.χ. μετά το φαγητό ή πριν τον ύπνο). Ο εγκέφαλος μπορεί να έχει μάθει να συνδέει τον καφέ με ξεκούραση. Αυτό δημιουργεί ένα είδος «ψυχολογικής αντίδρασης» που ευνοεί τον ύπνο αντί για την εγρήγορση.

Η ΚΟΥΡΑΣΗ ΥΠΕΡΙΣΧΥΕΙ

Αν κάποιος είναι ήδη πολύ κουρασμένος, η καφεΐνη μπορεί να μην είναι αρκετή για να αντισταθμίσει την ανάγκη του σώματος για ύπνο. Σε αυτή την περίπτωση, η φυσική κόπωση «κερδίζει» και το άτομο μπορεί να αποκοιμηθεί εύκολα, ακόμη και μετά από καφέ.