ΣΙΔΗΡΟΠΕΝΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΙΜΙΑ: ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΔΙΑΦΟΡΑ ΚΑΙ ΠΟΙΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΚΑΛΕΣΟΥΝ;

Η σιδηροπενία και η αναιμία είναι δύο όροι που συχνά χρησιμοποιούνται σαν να σημαίνουν το ίδιο πράγμα. Στην πραγματικότητα, όμως, δεν είναι ακριβώς το ίδιο.

Η σιδηροπενία αφορά τη μειωμένη ποσότητα σιδήρου που διαθέτει ο οργανισμός, ενώ η σιδηροπενική αναιμία είναι μια πιο προχωρημένη κατάσταση, κατά την οποία η έλλειψη σιδήρου έχει συμβάλει στη μείωση της αιμοσφαιρίνης και στην εμφάνιση αναιμίας. Η έλλειψη σιδήρου μπορεί, επομένως, να υπάρχει ακόμη και πριν εμφανιστεί αναιμία.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΙΔΗΡΟΠΕΝΙΑ;

Ο σίδηρος είναι απαραίτητος για τη φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού και ιδιαίτερα για την παραγωγή αιμοσφαιρίνης, της πρωτεΐνης των ερυθρών αιμοσφαιρίων που μεταφέρει οξυγόνο στους ιστούς.

Όταν ο οργανισμός δεν διαθέτει αρκετό σίδηρο, τα αποθέματά του μειώνονται. Σε αυτό το στάδιο μπορεί να μην υπάρχει ακόμη αναιμία, όμως η έλλειψη σιδήρου μπορεί να συνδέεται με συμπτώματα όπως κόπωση και μειωμένη σωματική απόδοση.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΑΝΑΙΜΙΑ;

Η αναιμία είναι μια κατάσταση κατά την οποία ο αριθμός των ερυθρών αιμοσφαιρίων ή η συγκέντρωση της αιμοσφαιρίνης στο αίμα βρίσκεται κάτω από τα φυσιολογικά επίπεδα.

Επειδή η αιμοσφαιρίνη είναι υπεύθυνη για τη μεταφορά οξυγόνου, η αναιμία μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένη οξυγόνωση των ιστών και να προκαλέσει συμπτώματα όπως κόπωση, αδυναμία, ζάλη και δύσπνοια.

Σημαντικό είναι ότι δεν προκαλείται κάθε αναιμία από έλλειψη σιδήρου. Υπάρχουν και άλλες αιτίες, όπως ανεπάρκεια βιταμίνης Β12 ή φυλλικού οξέος, χρόνιες παθήσεις, φλεγμονές, λοιμώξεις, απώλεια αίματος και κληρονομικές διαταραχές του αίματος.

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΔΙΑΦΟΡΑ ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ;

ΣΙΔΗΡΟΠΕΝΙΑ:
Ο οργανισμός έχει χαμηλά αποθέματα σιδήρου. Μπορεί να υπάρχει χωρίς αναιμία.

ΣΙΔΗΡΟΠΕΝΙΚΗ ΑΝΑΙΜΙΑ:
Η έλλειψη σιδήρου έχει προχωρήσει σε βαθμό που επηρεάζει την παραγωγή αιμοσφαιρίνης και οδηγεί σε αναιμία.

ΑΝΑΙΜΙΑ:
Είναι ένας ευρύτερος όρος και μπορεί να οφείλεται σε πολλές διαφορετικές αιτίες, όχι μόνο στην έλλειψη σιδήρου.

ΠΟΙΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΚΑΛΕΣΕΙ;

Τα συμπτώματα μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με τη σοβαρότητα και την αιτία. Σε ήπιες περιπτώσεις μπορεί να είναι περιορισμένα ή να μην υπάρχουν εμφανή συμπτώματα.

Τα συχνότερα συμπτώματα της αναιμίας περιλαμβάνουν:

• έντονη κόπωση και έλλειψη ενέργειας
• αδυναμία
• ζάλη ή αίσθημα λιποθυμίας
• πονοκέφαλο
• δύσπνοια, ιδιαίτερα κατά την άσκηση
• ωχρότητα του δέρματος
• αίσθημα ότι η καρδιά χτυπά πιο γρήγορα ή έντονα
• κρύα χέρια και πόδια.

Σε ορισμένες περιπτώσεις σιδηροπενικής αναιμίας μπορεί να εμφανιστούν πιο χαρακτηριστικά συμπτώματα, όπως τριχόπτωση, αλλαγές στα νύχια, πόνος ή ευαισθησία στη γλώσσα, σύνδρομο ανήσυχων ποδιών ή ασυνήθιστη επιθυμία για κατανάλωση μη βρώσιμων ουσιών, όπως πάγος.

ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΣΥΧΝΟΤΕΡΕΣ ΑΙΤΙΕΣ ΕΛΛΕΙΨΗΣ ΣΙΔΗΡΟΥ;

Η έλλειψη σιδήρου μπορεί να προκύψει για διαφορετικούς λόγους.

Μία συχνή αιτία είναι η ανεπαρκής πρόσληψη σιδήρου μέσω της διατροφής. Ωστόσο, δεν είναι η μοναδική.

Η απώλεια αίματος μπορεί επίσης να οδηγήσει σε σιδηροπενία. Στις γυναίκες, η έντονη έμμηνος ρύση αποτελεί σημαντικό παράγοντα, ενώ η εγκυμοσύνη αυξάνει τις ανάγκες του οργανισμού σε σίδηρο. Απώλεια αίματος από το γαστρεντερικό σύστημα μπορεί επίσης να αποτελεί αιτία και χρειάζεται ιατρική διερεύνηση.

Παράλληλα, προβλήματα απορρόφησης του σιδήρου από το έντερο μπορούν να συμβάλουν στην έλλειψη.

ΠΟΙΕΣ ΤΡΟΦΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΥΝ ΣΙΔΗΡΟ;

Ο σίδηρος βρίσκεται σε μια μεγάλη ποικιλία τροφίμων.

Καλές διατροφικές πηγές αποτελούν το κρέας, τα ψάρια και τα πουλερικά, αλλά και φυτικές τροφές όπως τα όσπρια και τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά. Επίσης, υπάρχουν εμπλουτισμένα δημητριακά και άλλα τρόφιμα με προσθήκη σιδήρου.

Η βιταμίνη C μπορεί να βοηθήσει την απορρόφηση του σιδήρου από φυτικές πηγές. Αντίθετα, ορισμένα ροφήματα και τρόφιμα, όπως το τσάι και ο καφές, μπορούν να μειώσουν την απορρόφηση του σιδήρου όταν καταναλώνονται μαζί με γεύματα πλούσια σε σίδηρο.

ΠΩΣ ΔΙΑΓΙΓΝΩΣΚΕΤΑΙ;

Η διάγνωση δεν μπορεί να βασιστεί μόνο στα συμπτώματα, καθώς η κόπωση, η ζάλη ή η δύσπνοια μπορεί να έχουν πολλές διαφορετικές αιτίες.

Ο γιατρός αξιολογεί το ιστορικό και μπορεί να ζητήσει αιματολογικές εξετάσεις για να διαπιστωθεί εάν υπάρχει αναιμία και να διερευνηθεί η αιτία της. Η αξιολόγηση των επιπέδων αιμοσφαιρίνης και της κατάστασης του σιδήρου βοηθά στη διάκριση μεταξύ διαφορετικών καταστάσεων.

ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΑΙΡΝΟΥΜΕ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΑ ΣΙΔΗΡΟΥ;

Όχι χωρίς λόγο και χωρίς ιατρική καθοδήγηση.

Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία της έλλειψης. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί συμπλήρωμα σιδήρου, ενώ παράλληλα πρέπει να διερευνηθεί γιατί μειώθηκαν τα αποθέματα σιδήρου.

Ιδιαίτερα όταν υπάρχει αναιμία ή σημαντική έλλειψη σιδήρου, δεν αρκεί απλώς να αυξηθεί η κατανάλωση συγκεκριμένων τροφών. Είναι σημαντικό να εντοπιστεί και να αντιμετωπιστεί η υποκείμενη αιτία.

ΠΟΤΕ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ;

Επίμονη κόπωση, δύσπνοια, ζάλη, αίσθημα έντονων παλμών ή άλλα συμπτώματα που δεν εξηγούνται δεν πρέπει να αποδίδονται αυτόματα σε «χαμηλό σίδηρο».

Η σωστή διάγνωση απαιτεί αξιολόγηση από επαγγελματία υγείας και, όταν κρίνεται απαραίτητο, εργαστηριακό έλεγχο. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η διερεύνηση όταν υπάρχει πιθανότητα σημαντικής απώλειας αίματος ή όταν τα συμπτώματα είναι έντονα ή επιμένουν.