ΠΩΣ ΝΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΟΥΜΕ ΕΝΑΝ «ΨΥΧΟΠΑΘΗ» ΠΟΥ ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΑΠΟΛΥΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ

Δεν είναι όλοι οι άνθρωποι που παρουσιάζουν αντικοινωνικές ή χειριστικές συμπεριφορές εύκολο να αναγνωριστούν. Κάποιοι μπορεί να εμφανίζονται κοινωνικοί, ευγενικοί, επιτυχημένοι και απόλυτα «φυσιολογικοί» στις καθημερινές τους συναναστροφές.

Ωστόσο, ο όρος «ψυχοπαθής» δεν αποτελεί διάγνωση που μπορεί να γίνει από την εμφάνιση ή από μερικά μεμονωμένα χαρακτηριστικά. Η ψυχοπάθεια είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται κυρίως στην κλινική και ερευνητική βιβλιογραφία για ένα σύνολο χαρακτηριστικών, ενώ σχετίζεται σε ορισμένες περιπτώσεις με την αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας.

Η ΓΟΗΤΕΙΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΡΥΒΕΙ ΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

Ένα άτομο μπορεί να είναι ιδιαίτερα γοητευτικό, κοινωνικό και άνετο στις επαφές του. Η γοητεία από μόνη της, φυσικά, δεν αποτελεί ένδειξη ψυχοπάθειας.

Προβληματισμός μπορεί να δημιουργείται όταν η γοητεία συνδυάζεται σταθερά με χειριστική συμπεριφορά, εξαπάτηση ή προσπάθεια να χρησιμοποιούνται οι άλλοι αποκλειστικά ως μέσο για την επίτευξη προσωπικών στόχων.

ΛΕΕΙ ΨΕΜΑΤΑ ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΔΕΙΧΝΕΙ ΕΝΟΧΛΗΣΗ

Η συστηματική εξαπάτηση και η έλλειψη ειλικρίνειας μπορούν να αποτελούν σημαντικά στοιχεία σε ορισμένα αντικοινωνικά μοτίβα συμπεριφοράς.

Το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι ένα μεμονωμένο ψέμα. Όλοι οι άνθρωποι μπορεί να πουν ψέματα. Περισσότερη σημασία έχει ένα διαχρονικό μοτίβο εξαπάτησης, ιδιαίτερα όταν χρησιμοποιείται για να εκμεταλλευτεί ή να βλάψει άλλους.

ΔΕΙΧΝΕΙ ΕΛΛΕΙΨΗ ΕΝΣΥΝΑΙΣΘΗΣΗΣ

Ένα ακόμη χαρακτηριστικό που συζητείται στην ψυχοπάθεια είναι η μειωμένη ενσυναίσθηση και η περιορισμένη ενοχή ή μεταμέλεια.

Ένα άτομο μπορεί να καταλαβαίνει λογικά ότι κάποιος άλλος υποφέρει, αλλά να δείχνει ελάχιστο ενδιαφέρον για τις συνέπειες των πράξεών του. Και εδώ, όμως, χρειάζεται να εξετάζεται η συνολική και σταθερή συμπεριφορά και όχι μία δύσκολη στιγμή.

ΜΕΤΑΦΕΡΕΙ ΠΑΝΤΑ ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ ΣΤΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ

Η άρνηση ανάληψης ευθύνης μπορεί να εμφανίζεται σε πολλές διαφορετικές καταστάσεις και δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη ψυχοπάθειας.

Όταν όμως κάποιος επαναλαμβανόμενα κατηγορεί τους άλλους, διαστρεβλώνει γεγονότα και αρνείται κάθε ευθύνη ακόμη και όταν υπάρχουν σαφή στοιχεία για τη δική του συμπεριφορά, μπορεί να δημιουργηθεί ένα προβληματικό διαπροσωπικό μοτίβο.

ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΧΕΙ ΔΥΟ ΠΟΛΥ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ

Ένα άτομο μπορεί να συμπεριφέρεται εξαιρετικά ευγενικά και κοινωνικά μπροστά σε άλλους, ενώ στις στενές σχέσεις του να παρουσιάζει εντελώς διαφορετική συμπεριφορά.

Η αντίθεση αυτή δεν σημαίνει αυτομάτως ότι υπάρχει ψυχοπαθολογία. Αξίζει, όμως, να δίνεται προσοχή σε σταθερά μοτίβα ελέγχου, εκμετάλλευσης, εκφοβισμού, εξαπάτησης ή κακοποιητικής συμπεριφοράς.

ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ «ΤΕΣΤ» ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ

Δεν υπάρχει αξιόπιστος τρόπος να κοιτάξει κάποιος έναν άνθρωπο, να παρατηρήσει μερικές συμπεριφορές και να αποφασίσει ότι είναι «ψυχοπαθής».

Η διάγνωση ψυχικών διαταραχών απαιτεί αξιολόγηση από κατάλληλα εκπαιδευμένο επαγγελματία ψυχικής υγείας. Επιπλέον, πολλά από τα χαρακτηριστικά που συχνά αποδίδονται στην ψυχοπάθεια μπορεί να εμφανίζονται και σε ανθρώπους χωρίς κάποια συγκεκριμένη διαταραχή.

Το σημαντικότερο, επομένως, δεν είναι να βάλουμε μια ετικέτα σε κάποιον, αλλά να αναγνωρίζουμε συμπεριφορές που μας προκαλούν φόβο, πίεση ή βλάβη και να θέτουμε τα απαραίτητα όρια.

Εάν υπάρχει κακοποίηση, απειλή ή άμεσος κίνδυνος, προτεραιότητα έχει η ασφάλεια και η αναζήτηση βοήθειας από ειδικό ή από τις αρμόδιες υπηρεσίες.