ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ: ΝΕΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΒΟΗΘΑ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΝΘΕΚΤΙΚΩΝ ΟΓΚΩΝ

Νέα δεδομένα φέρνουν στο προσκήνιο μια σύγχρονη μορφή στοχευμένης θεραπείας για τον προχωρημένο καρκίνο του προστάτη, ιδιαίτερα σε ασθενείς των οποίων η νόσος έχει γίνει ανθεκτική σε προηγούμενες θεραπείες.

Πρόκειται για τη ραδιολιγανδική θεραπεία με ραδιοφάρμακα που στοχεύουν το PSMA, μια πρωτεΐνη που βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα σε πολλά κύτταρα του καρκίνου του προστάτη. Η θεραπεία χρησιμοποιεί ένα μόριο που κατευθύνεται στα καρκινικά κύτταρα και μεταφέρει πάνω τους ραδιενέργεια, με στόχο να προκαλέσει βλάβη στον όγκο.

ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ;

Ένα από τα σημαντικότερα παραδείγματα είναι το 177Lu-PSMA-617 (lutetium-177). Το ραδιοφάρμακο προσδένεται στο PSMA των καρκινικών κυττάρων και μεταφέρει ακτινοβολία απευθείας στην περιοχή του όγκου.

Η συγκεκριμένη προσέγγιση έχει ήδη καθιερωθεί ως σημαντική θεραπευτική επιλογή για ορισμένους ασθενείς με μεταστατικό, ανθεκτικό στον ορμονικό χειρισμό καρκίνο του προστάτη.

ΤΙ ΓΙΝΕΤΑΙ ΟΤΑΝ Ο ΟΓΚΟΣ ΑΝΤΙΣΤΕΚΕΤΑΙ;

Ένα από τα μεγάλα προβλήματα είναι ότι δεν ανταποκρίνονται όλοι οι όγκοι με τον ίδιο τρόπο. Ορισμένοι καρκίνοι μπορεί να εμφανίσουν χαμηλή έκφραση του PSMA ή να αναπτύξουν μηχανισμούς αντίστασης.

Γι' αυτό η έρευνα στρέφεται πλέον και σε νέα ραδιοϊσότοπα, όπως το ακτίνιο-225. Πρόκειται για μια μορφή άλφα-θεραπείας που μπορεί να προκαλεί πολύ ισχυρή βλάβη στα καρκινικά κύτταρα σε πολύ μικρή απόσταση. Τα πρώτα δεδομένα είναι ενθαρρυντικά, όμως απαιτούνται περισσότερες προοπτικές κλινικές μελέτες για να καθοριστεί ο ακριβής ρόλος της θεραπείας.

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΞΕΛΙΣΣΕΤΑΙ

Οι εξελίξεις δεν περιορίζονται πλέον στους ασθενείς με ήδη ανθεκτική νόσο. Μελέτες εξετάζουν τη χρήση της ραδιολιγανδικής θεραπείας νωρίτερα στην πορεία του μεταστατικού καρκίνου.

Μάλιστα, το 2026 η FDA ενέκρινε το lutetium Lu 177 vipivotide tetraxetan σε συνδυασμό με αναστολέα της οδού των ανδρογόνων για ενήλικες με PSMA-θετικό μεταστατικό καρκίνο του προστάτη που δεν είχε προηγουμένως παρουσιάσει αντοχή στη συγκεκριμένη ορμονική θεραπεία.

Παράλληλα, τα αποτελέσματα της μελέτης PSMAddition έδειξαν ότι η προσθήκη 177Lu-PSMA-617 στην ορμονική θεραπεία καθυστέρησε την εξέλιξη της νόσου σε ασθενείς με PSMA-θετικό μεταστατικό καρκίνο.

ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ

Η συγκεκριμένη προσέγγιση προϋποθέτει ότι ο όγκος εκφράζει επαρκώς το PSMA, κάτι που μπορεί να αξιολογηθεί με ειδική απεικόνιση PET. Επίσης, η επιλογή θεραπείας εξαρτάται από το στάδιο της νόσου, τις προηγούμενες θεραπείες, τη γενική κατάσταση του ασθενούς και τα χαρακτηριστικά του όγκου.

Οι πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, κόπωση και ξηροστομία, ενώ η ακτινοθεραπευτική δράση μπορεί να επηρεάσει και φυσιολογικούς ιστούς.

ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

Η θεραπεία του προχωρημένου καρκίνου του προστάτη περνά σε μια ολοένα πιο στοχευμένη εποχή. Η ραδιολιγανδική θεραπεία με στόχο το PSMA έχει ήδη θέση στη σύγχρονη αντιμετώπιση συγκεκριμένων ασθενών, ενώ νέες προσεγγίσεις με διαφορετικά ραδιοϊσότοπα εξετάζονται για περιπτώσεις όπου εμφανίζεται αντίσταση.

Τα αποτελέσματα είναι σημαντικά, αλλά οι νέες θεραπείες δεν αποτελούν γενική «θεραπεία» του καρκίνου του προστάτη. Η επιλογή τους πρέπει να γίνεται από εξειδικευμένη ογκολογική ομάδα, με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε ασθενούς και του όγκου.