ΠΩΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΦΕΡΕΣΑΙ ΣΕ ΕΝΑΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΕ ΑΛΤΣΧΑΪΜΕΡ – ΟΙ ΧΡΥΣΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ

Η φροντίδα ενός ανθρώπου με Αλτσχάιμερ δεν είναι μόνο θέμα πρακτικής βοήθειας. Είναι, πάνω απ’ όλα, θέμα σεβασμού, υπομονής, κατανόησης και ανθρωπιάς. Καθώς η νόσος εξελίσσεται, η μνήμη, η επικοινωνία, η κρίση και η καθημερινή λειτουργικότητα μπορεί να επηρεάζονται. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ο άνθρωπος απέναντί μας παύει να έχει συναισθήματα, ανάγκες, αξιοπρέπεια και προσωπικότητα.

Υπάρχουν ορισμένοι βασικοί κανόνες που μπορούν να κάνουν την καθημερινότητα πιο ήρεμη και ασφαλή, τόσο για τον ίδιο τον άνθρωπο όσο και για τους φροντιστές του.

1. ΜΙΛΑ ΤΟΥ ΜΕ ΣΕΒΑΣΜΟ

Μην μιλάς για εκείνον σαν να μην είναι παρών. Ακόμη κι όταν δυσκολεύεται να παρακολουθήσει μια συζήτηση, είναι σημαντικό να απευθύνεσαι άμεσα σε αυτόν.

Χρησιμοποίησε ήρεμο τόνο, απλές προτάσεις και δώσε του χρόνο να απαντήσει. Απόφυγε τον εκνευρισμό, τις ειρωνείες και τον παιδικό τρόπο ομιλίας.

2. ΜΗΝ ΤΟΝ ΔΙΟΡΘΩΝΕΙΣ ΣΥΝΕΧΩΣ

Ένα από τα συχνότερα λάθη είναι η συνεχής διόρθωση.

Αν μπερδέψει μια ημερομηνία, ξεχάσει ένα όνομα ή επαναλάβει την ίδια ιστορία, δεν χρειάζεται κάθε φορά να του αποδεικνύουμε ότι κάνει λάθος. Η συνεχής αντιπαράθεση μπορεί να του προκαλέσει άγχος, ντροπή ή εκνευρισμό.

Δεν είναι απαραίτητο να κερδίζουμε κάθε «διαφωνία». Προτεραιότητα έχει η ηρεμία και η συναισθηματική του ασφάλεια.

3. ΜΗΝ ΠΑΙΡΝΕΙΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ

«Το είπαμε ήδη.»

«Σε ρώτησα πριν λίγο.»

«Δεν το θυμάσαι;»

Αυτές οι φράσεις μπορεί να ακούγονται φυσιολογικές, όμως ο άνθρωπος με Αλτσχάιμερ συχνά δεν μπορεί να ελέγξει το γεγονός ότι ξεχνά.

Αν επαναλαμβάνει μια ερώτηση ή μια ιστορία, προσπάθησε να απαντήσεις ξανά με υπομονή. Η επανάληψη δεν είναι πρόκληση ούτε σκόπιμη συμπεριφορά.

4. ΔΩΣΕ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟ

Μην βιάζεις έναν άνθρωπο που δυσκολεύεται να βρει τις σωστές λέξεις ή να καταλάβει μια ερώτηση.

Κάνε μία ερώτηση κάθε φορά και άφησέ του αρκετό χρόνο για να απαντήσει. Απόφυγε να συμπληρώνεις συνεχώς τις προτάσεις του.

Η βιασύνη του φροντιστή μπορεί να αυξήσει τη σύγχυση και το άγχος.

5. ΔΩΣΕ ΑΠΛΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ

Οι πολλές επιλογές μπορεί να προκαλέσουν σύγχυση.

Αντί για «Τι θέλεις να φας;», μπορείς να ρωτήσεις:

«Θέλεις κοτόπουλο ή ψάρι;»

Αντί για πολλές οδηγίες μαζί, δώσε ένα βήμα τη φορά. Η απλότητα βοηθά τον άνθρωπο να αισθάνεται ότι μπορεί να ανταποκριθεί.

6. ΜΗΝ ΤΟΝ ΝΤΡΟΠΙΑΖΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΛΑΘΗ ΤΟΥ

Η απώλεια μνήμης και οι δυσκολίες στην καθημερινότητα δεν είναι επιλογή.

Ποτέ μην τον κοροϊδεύεις, μην τον εκθέτεις μπροστά σε άλλους και μην χρησιμοποιείς τα λάθη του ως αφορμή για επίπληξη.

Η αξιοπρέπεια πρέπει να προστατεύεται σε κάθε στάδιο της νόσου.

7. ΑΚΟΥΣΕ ΤΟ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ, ΟΧΙ ΜΟΝΟ ΤΙΣ ΛΕΞΕΙΣ

Μερικές φορές αυτό που λέει ένας άνθρωπος με Αλτσχάιμερ μπορεί να μην ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Το συναίσθημα όμως πίσω από τα λόγια του είναι πραγματικό.

Αν λέει «Θέλω να πάω σπίτι», μπορεί να εκφράζει φόβο, ανασφάλεια ή ανάγκη να αισθανθεί προστατευμένος.

Αντί να απαντήσεις απότομα «Μα εδώ είναι το σπίτι σου!», μπορείς να πεις:

«Καταλαβαίνω ότι θέλεις να αισθανθείς ασφαλής. Είμαι εδώ μαζί σου.»

8. ΜΗΝ ΤΟΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΙΣ ΣΑΝ ΝΑ ΕΧΕΙ ΧΑΣΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ

Η διάγνωση δεν διαγράφει τον άνθρωπο.

Οι αγαπημένες του συνήθειες, η μουσική που ακούει, οι φωτογραφίες, οι μυρωδιές, οι παλιές ιστορίες και οι δραστηριότητες που του προσφέρουν χαρά μπορούν να συνεχίσουν να αποτελούν σημαντικό κομμάτι της ζωής του, στον βαθμό που είναι ασφαλές και εφικτό.

9. ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕ ΜΙΑ ΣΤΑΘΕΡΗ ΡΟΥΤΙΝΑ

Η σταθερότητα μπορεί να προσφέρει αίσθημα ασφάλειας.

Σταθερές ώρες για το φαγητό, τον ύπνο, το μπάνιο, τη βόλτα και άλλες καθημερινές δραστηριότητες μπορούν να κάνουν την ημέρα πιο προβλέψιμη.

Οι μεγάλες και απότομες αλλαγές είναι συχνά πιο δύσκολες για έναν άνθρωπο με γνωστικές δυσκολίες.

10. ΜΗΝ ΑΝΤΙΠΑΡΑΤΙΘΕΣΑΙ ΟΤΑΝ ΕΙΝΑΙ ΑΝΗΣΥΧΟΣ

Όταν υπάρχει έντονη ανησυχία ή εκνευρισμός, η αντιπαράθεση συνήθως δεν βοηθά.

Μίλησε ήρεμα, απομάκρυνε πιθανούς παράγοντες που τον ενοχλούν και προσπάθησε να καταλάβεις τι μπορεί να προκάλεσε τη συμπεριφορά.

Πείνα, κούραση, πόνος, θόρυβος, αλλαγή περιβάλλοντος ή κάποια άλλη σωματική ενόχληση μπορεί να βρίσκονται πίσω από μια ξαφνική αλλαγή στη συμπεριφορά.

11. ΔΩΣΕ ΤΟΥ ΟΣΟ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΧΕΙ ΜΕ ΑΣΦΑΛΕΙΑ

Μην κάνεις αυτόματα τα πάντα για λογαριασμό του.

Όταν μπορεί να ντυθεί, να φάει, να τακτοποιήσει κάτι ή να συμμετέχει σε μια απλή δραστηριότητα, άφησέ τον να προσπαθήσει.

Η συμμετοχή στην καθημερινότητα ενισχύει την αυτοπεποίθηση και την αίσθηση ανεξαρτησίας.

12. ΠΡΟΣΕΧΕ ΤΗ ΓΛΩΣΣΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ

Η επικοινωνία δεν γίνεται μόνο με τις λέξεις.

Ένα ήρεμο βλέμμα, ένα χαμόγελο, ένας απαλός τόνος φωνής και, όταν είναι ευπρόσδεκτη, μια τρυφερή επαφή μπορούν να μεταδώσουν ασφάλεια.

Προσπάθησε να μην στέκεσαι απειλητικά από πάνω του και απόφυγε τις απότομες κινήσεις.

13. ΜΗΝ ΞΕΧΝΑΣ ΤΗ ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΤΟΥ ΥΓΕΙΑ

Ο άνθρωπος με Αλτσχάιμερ μπορεί να δυσκολεύεται να περιγράψει ότι πονάει ή ότι δεν αισθάνεται καλά.

Γι’ αυτό χρειάζεται προσοχή σε αλλαγές όπως ξαφνική σύγχυση, ασυνήθιστη υπνηλία, αλλαγή στην όρεξη, δυσκολία στο περπάτημα, πυρετό ή απότομη αλλαγή στη συμπεριφορά.

Μια ξαφνική επιδείνωση δεν πρέπει να θεωρείται αυτόματα «μέρος του Αλτσχάιμερ». Χρειάζεται αξιολόγηση από επαγγελματία υγείας.

14. ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΕ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΤΟΥ ΑΦΑΙΡΕΙΣ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑ

Καθώς η νόσος εξελίσσεται, μπορεί να χρειάζονται προσαρμογές στο σπίτι και περισσότερη επίβλεψη.

Ο στόχος όμως δεν είναι να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον όπου ο άνθρωπος δεν επιτρέπεται να κάνει τίποτα. Στόχος είναι ένα περιβάλλον όσο το δυνατόν ασφαλές, στο οποίο μπορεί να συμμετέχει και να διατηρεί τις ικανότητές του.

15. ΜΗΝ ΞΕΧΝΑΣ ΤΟΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗ

Η φροντίδα ενός ανθρώπου με Αλτσχάιμερ μπορεί να είναι απαιτητική και συναισθηματικά δύσκολη.

Ο φροντιστής χρειάζεται επίσης ξεκούραση, βοήθεια και χρόνο για τον εαυτό του. Το να ζητήσει υποστήριξη από την οικογένεια, επαγγελματίες υγείας ή ομάδες υποστήριξης δεν είναι αποτυχία. Είναι μέρος της σωστής φροντίδας.