ΣΥΝ ΑΘΗΝΑ ΚΑΙ ΧΕΙΡΑ ΚΙΝΕΙ: Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΡΗΣΕΙΣ

«Σὺν Ἀθηνᾷ καὶ σὺ χεῖρα κίνει» — δηλαδή, «μαζί με την Αθηνά, κούνα κι εσύ τα χέρια σου».

Ποιος το είπε; Η φράση συνδέεται με τους μύθους του Αισώπου και συγκεκριμένα με τον μύθο «Ανήρ ναυαγός». 

Η ιστορία είναι χαρακτηριστική. Ένας πλούσιος Αθηναίος ταξιδεύει με πλοίο, όταν ξεσπά μεγάλη θαλασσοταραχή και το πλοίο ναυαγεί. Ενώ οι υπόλοιποι ναυαγοί προσπαθούν να κολυμπήσουν για να σωθούν, εκείνος επικαλείται συνεχώς τη θεά Αθηνά και της υπόσχεται διάφορα, ελπίζοντας ότι θα τον σώσει.

Τότε ένας από τους συνναυαγούς του, ενώ κολυμπά δίπλα του, του λέει την περίφημη φράση:

«Σὺν Ἀθηνᾷ καὶ σὺ χεῖρα κίνει.»

Το μήνυμα είναι απλό αλλά βαθύ: η προσευχή, η ελπίδα και η βοήθεια της τύχης ή του Θεού δεν σημαίνουν ότι πρέπει να μείνουμε άπραγοι. Ο άνθρωπος οφείλει να κάνει και ο ίδιος ό,τι μπορεί για να βοηθήσει τον εαυτό του.

Και ίσως γι’ αυτό η φράση άντεξε τόσους αιώνες.

Δεν λέει «μην πιστεύεις».
Δεν λέει «μην ελπίζεις».
Λέει κάτι πολύ πιο πρακτικό:

ΠΙΣΤΕΥΕ ΚΑΙ ΠΡΟΣΠΑΘΕ. ΕΛΠΙΖΕ ΚΑΙ ΔΡΑΣ. ΖΗΤΑ ΒΟΗΘΕΙΑ, ΑΛΛΑ ΜΗΝ ΠΕΡΙΜΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΤΑΥΡΩΜΕΝΑ ΧΕΡΙΑ.

Γιατί, τελικά, μπορεί η Αθηνά να είναι μαζί σου — αλλά τα χέρια πρέπει να τα κουνήσεις εσύ.

Και αυτή ίσως είναι μία από τις πιο χρήσιμες συμβουλές που μας άφησε η αρχαία ελληνική σκέψη.