ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΠΟΥ ΣΧΟΛΙΑΖΟΥΝ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ – ΤΙ ΛΕΕΙ Η ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ;

Υπάρχουν άνθρωποι που δυσκολεύονται να περάσουν λίγα λεπτά χωρίς να σχολιάσουν την εμφάνιση, τη συμπεριφορά, τις επιλογές ή τη ζωή κάποιου άλλου. Από ένα απλό σχόλιο μέχρι την έντονη κριτική, η ανάγκη να ασχολούνται διαρκώς με τους γύρω τους μπορεί να αποκαλύπτει περισσότερα για τους ίδιους παρά για το πρόσωπο που σχολιάζουν.

Η ψυχολογία επισημαίνει ότι η συνεχής κριτική μπορεί να συνδέεται με ανασφάλεια, ανάγκη επιβεβαίωσης ή σύγκριση. Όταν κάποιος εστιάζει διαρκώς στα μειονεκτήματα των άλλων, ενδέχεται να προσπαθεί ασυνείδητα να αισθανθεί καλύτερα με τον εαυτό του. Η υποτίμηση του άλλου μπορεί προσωρινά να δημιουργεί την αίσθηση ανωτερότητας ή ασφάλειας.

Παράλληλα, η συνεχής ενασχόληση με τη ζωή των άλλων μπορεί να λειτουργεί ως αντιπερισπασμός από προσωπικές δυσκολίες. Είναι ευκολότερο για ορισμένους να αναλύουν τα λάθη, τις σχέσεις ή τις επιλογές των άλλων, παρά να κοιτάξουν τα δικά τους συναισθήματα και προβλήματα. Η ψυχολογία, άλλωστε, αναγνωρίζει τον μηχανισμό της προβολής: μερικές φορές ενοχλούμαστε στους άλλους από στοιχεία που δυσκολευόμαστε να αποδεχτούμε στον εαυτό μας.

Δεν σημαίνει, βέβαια, ότι κάθε άνθρωπος που σχολιάζει είναι ανασφαλής ή έχει κάποιο ψυχολογικό πρόβλημα. Το κουτσομπολιό, η κοινωνική σύγκριση και η κριτική αποτελούν σε κάποιο βαθμό φυσιολογικές πλευρές της ανθρώπινης κοινωνικής ζωής. Η διαφορά βρίσκεται στη συχνότητα, στην ένταση και κυρίως στο κίνητρο.

Όταν όμως η κριτική γίνεται συνήθεια, αποκτά αρνητικές συνέπειες. Μπορεί να δηλητηριάσει τις σχέσεις, να δημιουργήσει καχυποψία και να κάνει τους άλλους να αισθάνονται ότι βρίσκονται διαρκώς υπό αξιολόγηση. Ένας άνθρωπος που σχολιάζει τους πάντες, τελικά, μπορεί να χάσει την εμπιστοσύνη και τον σεβασμό του περιβάλλοντός του.

Ίσως λοιπόν το πιο ενδιαφέρον ερώτημα δεν είναι «γιατί οι άλλοι κάνουν αυτό;», αλλά «γιατί έχω τόσο μεγάλη ανάγκη να ασχολούμαι μαζί τους;». Η αυτοπαρατήρηση, η ενσυναίσθηση και η αποδοχή ότι κανείς δεν είναι τέλειος μπορούν να περιορίσουν την ανάγκη για διαρκή κριτική.

Γιατί, τελικά, ο τρόπος με τον οποίο μιλάμε για τους άλλους αποκαλύπτει συχνά πολλά για τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τον εαυτό μας.