ΑΚΤΙΝΙΚΕΣ ΥΠΕΡΚΕΡΑΤΩΣΕΙΣ – ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΕΧΕΙΣ

Οι ακτινικές υπερκερατώσεις είναι από τις πιο συχνές δερματικές βλάβες που σχετίζονται με τη χρόνια έκθεση στον ήλιο. Αν και συχνά εμφανίζονται ως μικρές και φαινομενικά αθώες αλλοιώσεις του δέρματος, θεωρούνται προειδοποιητικό σημάδι ότι το δέρμα έχει υποστεί σημαντική ηλιακή βλάβη με την πάροδο των χρόνων.

Η έγκαιρη αναγνώριση και παρακολούθησή τους είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς ορισμένες από αυτές μπορεί να εξελιχθούν σε καρκίνο του δέρματος εάν δεν αντιμετωπιστούν κατάλληλα.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΑΚΤΙΝΙΚΕΣ ΥΠΕΡΚΕΡΑΤΩΣΕΙΣ;

Πρόκειται για τραχιές, ξηρές ή φολιδωτές βλάβες που αναπτύσσονται σε περιοχές του σώματος που εκτίθενται συχνά στον ήλιο. Δημιουργούνται λόγω της μακροχρόνιας δράσης της υπεριώδους ακτινοβολίας, η οποία προκαλεί βλάβες στα κύτταρα της επιδερμίδας.

Συνήθως εμφανίζονται σε άτομα μέσης και μεγαλύτερης ηλικίας, ιδιαίτερα σε όσους έχουν περάσει πολλά χρόνια στον ήλιο λόγω εργασίας ή τρόπου ζωής.

ΠΟΥ ΕΜΦΑΝΙΖΟΝΤΑΙ ΣΥΧΝΟΤΕΡΑ;

Οι ακτινικές υπερκερατώσεις εντοπίζονται κυρίως σε σημεία που δέχονται συστηματικά ηλιακή ακτινοβολία, όπως:

• Πρόσωπο
• Μέτωπο
• Μύτη
• Αυτιά
• Τριχωτό της κεφαλής σε άτομα με αραίωση μαλλιών
• Λαιμός
• Χέρια και αντιβράχια
• Ώμοι και άνω μέρος της πλάτης

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ;

Οι βλάβες μπορεί να έχουν διαφορετική εμφάνιση από άτομο σε άτομο, ωστόσο συνήθως παρουσιάζουν ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά:

• Τραχιά ή σκληρή υφή στην αφή.
• Μικρές φολιδωτές πλάκες.
• Κοκκινωπό, καφέ ή στο χρώμα του δέρματος τόνο.
• Αίσθημα καύσου ή ευαισθησίας σε ορισμένες περιπτώσεις.
• Κνησμό ή ελαφρά ενόχληση.

Πολλές φορές γίνονται πιο εύκολα αντιληπτές με την αφή παρά με την όραση, καθώς μοιάζουν με μικρά «γυαλόχαρτα» πάνω στο δέρμα.

ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΠΡΟΣΟΧΗ;

Οι ακτινικές υπερκερατώσεις θεωρούνται προκαρκινικές βλάβες. Αυτό σημαίνει ότι ένα μικρό ποσοστό μπορεί με την πάροδο του χρόνου να εξελιχθεί σε ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα, μια μορφή καρκίνου του δέρματος.

Για τον λόγο αυτό, οποιαδήποτε ύποπτη ή επίμονη βλάβη πρέπει να αξιολογείται από δερματολόγο, ιδιαίτερα εάν αλλάζει μέγεθος, χρώμα ή μορφή.

ΠΟΙΟΙ ΔΙΑΤΡΕΧΟΥΝ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΚΙΝΔΥΝΟ;

Ο κίνδυνος εμφάνισης αυξάνεται σε άτομα που:

• Έχουν ανοιχτόχρωμο δέρμα.
• Καίγονται εύκολα από τον ήλιο.
• Έχουν ιστορικό έντονης ηλιακής έκθεσης.
• Εργάζονται σε εξωτερικούς χώρους.
• Έχουν υποστεί επανειλημμένα ηλιακά εγκαύματα.
• Είναι άνω των 50 ετών.
• Έχουν εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.

ΠΩΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΙ;

Η θεραπεία εξαρτάται από τον αριθμό, το μέγεθος και τη θέση των βλαβών. Οι διαθέσιμες επιλογές μπορεί να περιλαμβάνουν:

• Κρυοθεραπεία με υγρό άζωτο.
• Τοπικές φαρμακευτικές αγωγές.
• Φωτοδυναμική θεραπεία.
• Εξειδικευμένες δερματολογικές επεμβάσεις όταν απαιτείται.

Η επιλογή της κατάλληλης θεραπείας γίνεται πάντα από τον δερματολόγο μετά από κλινική αξιολόγηση.

ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΠΡΟΛΑΒΕΙΣ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ;

Η προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία αποτελεί το σημαντικότερο μέτρο πρόληψης:

• Χρησιμοποίησε αντηλιακό ευρέος φάσματος καθημερινά.
• Φόρεσε καπέλο και προστατευτικά ρούχα.
• Απόφυγε την παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο τις ώρες έντονης ακτινοβολίας.
• Μην παραλείπεις τον τακτικό δερματολογικό έλεγχο.
• Παρακολούθησε τυχόν νέες ή μεταβαλλόμενες δερματικές βλάβες.