ΤΟ ΣΗΜΑΙΝΕΙ Η ΦΡΑΣΗ «ΑΜΑ ΣΟΥ ΚΟΤΑΕΙ»;

 

Η φράση «άμα σου κοτάει» είναι λαϊκή/καθομιλουμένη και σημαίνει:

• «Αν τολμάει.»
• «Αν έχει το θάρρος.»
• «Αν έχει τα κότσια.» (πιο έντονη διατύπωση)

Το ρήμα κοτάω στην καθομιλουμένη σημαίνει τολμώ.

Παραδείγματα:

• «Πες του να έρθει, άμα σου κοτάει.» → «Πες του να έρθει, αν τολμάει.»
• «Ας το κάνει, άμα του κοτάει.» → «Ας το κάνει, αν έχει το θάρρος.»

Είναι ενδιαφέρουσα λέξη, γιατί πολλοί νομίζουν ότι σχετίζεται με την κότα (το φοβισμένο ζώο), αλλά στην πραγματικότητα δεν προέρχεται από εκεί.  

Το ρήμα κοτάω (ή παλαιότερα κοτώ) είναι πολύ παλιό και ανάγεται στη μεσαιωνική ελληνική. Οι γλωσσολόγοι το συνδέουν με αρχαιότερη ελληνική ρίζα που σχετίζεται με το «ρισκάρω, τολμώ», πιθανότατα με τη λέξη κόττος, που σήμαινε το ζάρι. Η ιδέα είναι ότι όποιος «ρίχνει τα ζάρια» παίρνει ένα ρίσκο, άρα τολμά.  

Γι’ αυτό:

• κοτάω = τολμώ, έχω το θάρρος.
• Δεν κοτάει = δεν τολμάει.
• Άμα σου κοτάει = αν τολμάει, αν έχει το θάρρος.

Υπάρχει μάλιστα και μια ενδιαφέρουσα συγγένεια με την έκφραση «έχει τα κότσια», που επίσης δηλώνει θάρρος και πιθανόν να έχει κοινή ιστορική ρίζα με την έννοια του ρίσκου και του παιχνιδιού με τα ζάρια. Ωστόσο, αυτή η σύνδεση δεν θεωρείται απολύτως βέβαιη από όλους τους ετυμολόγους.  

Άρα, η φράση «άμα σου κοτάει» κυριολεκτικά σημαίνει:

«Αν τολμάει, ας το κάνει.»

και όχι «αν είναι κότα». Η ομοιότητα με τη λέξη κότα είναι συμπτωματική και έχει οδηγήσει αρκετούς σε αυτή τη λανθασμένη εντύπωση.