ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΚΑΠΓΚΡΑ (CAPGRAS DELUSION) – Η ΑΝΑΤΡΙΧΙΑΣΤΙΚΗ ΨΥΧΙΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΠΟΥ ΜΕΤΑΤΡΕΠΕΙ ΤΟΥΣ ΔΙΚΟΥΣ ΣΟΥ ΣΕ… «ΞΕΝΟΥΣ»

Φαντάσου να κοιτάζεις το πρόσωπο της μητέρας, του συζύγου ή του παιδιού σου και να είσαι απόλυτα πεπεισμένος ότι δεν είναι πραγματικά εκείνοι — αλλά κάποιος σωσίας που έχει πάρει τη θέση τους με σκοπό να σε βλάψει.

Αυτό ακριβώς συμβαίνει στο τρομακτικό και σπάνιο σύνδρομο Καπγκρά, μία ψυχιατρική διαταραχή που προκαλεί σοβαρή αλλοίωση της αντίληψης και της πραγματικότητας.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΚΑΠΓΚΡΑ;

Το σύνδρομο πήρε το όνομά του από τον Joseph Capgras, ο οποίος περιέγραψε πρώτος τη διαταραχή στις αρχές του 20ού αιώνα.

Το άτομο που πάσχει πιστεύει ότι κάποιος κοντινός του άνθρωπος έχει αντικατασταθεί από έναν πανομοιότυπο «διπλό» ή απατεώνα. Παρότι αναγνωρίζει το πρόσωπο οπτικά, νιώθει ότι «κάτι δεν είναι σωστό».

Το αποτέλεσμα είναι έντονος φόβος, καχυποψία και σε ορισμένες περιπτώσεις επιθετική συμπεριφορά.

ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ Ο ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΣΕ ΑΥΤΗ ΤΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ

Οι ειδικοί πιστεύουν ότι το σύνδρομο συνδέεται με δυσλειτουργία στις περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με:

• την αναγνώριση προσώπων
• το συναίσθημα
• την αισθητηριακή αντίληψη

Συγκεκριμένα φαίνεται να επηρεάζονται:

• ο βρεγματικός λοβός
• ο κροταφικός λοβός του δεξιού ημισφαιρίου
• οι μετωπιαίοι λοβοί και των δύο πλευρών

Το άτομο «βλέπει» σωστά το πρόσωπο, αλλά ο εγκέφαλος δεν δημιουργεί το φυσιολογικό συναισθηματικό αίσθημα οικειότητας.

ΜΕ ΠΟΙΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΣΥΝΔΕΕΤΑΙ

Το σύνδρομο Καπγκρά εμφανίζεται συχνότερα σε άτομα με:

• Σχιζοφρένεια
• Άνοια
• Επιληψία

Σε ορισμένες περιπτώσεις εμφανίζεται και μετά από:

• κρανιοεγκεφαλικό τραυματισμό
• εγκεφαλικό επεισόδιο
• σοβαρές νευρολογικές βλάβες

ΓΙΑΤΙ ΘΕΩΡΕΙΤΑΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟ

Η διαταραχή μπορεί να γίνει επικίνδυνη επειδή το άτομο πιστεύει πραγματικά ότι απειλείται.

Υπήρξαν περιπτώσεις όπου ασθενείς:

• απομονώθηκαν πλήρως
• πανικοβλήθηκαν
• επιτέθηκαν σε συγγενείς
• προσπάθησαν να «αμυνθούν» απέναντι στους υποτιθέμενους σωσίες

Για αυτό απαιτείται άμεση ψυχιατρική και νευρολογική αξιολόγηση.

ΥΠΑΡΧΕΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ;

Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την υποκείμενη αιτία.

Συνήθως περιλαμβάνει:

• ψυχιατρική παρακολούθηση
• αντιψυχωσικά φάρμακα
• θεραπεία της νευρολογικής πάθησης
• υποστήριξη από οικογένεια και ειδικούς

Σε ορισμένους ασθενείς τα συμπτώματα βελτιώνονται σημαντικά όταν αντιμετωπιστεί η βασική νόσος.

ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΠΑΡΑΞΕΝΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ

Το σύνδρομο Καπγκρά θεωρείται μία από τις πιο αινιγματικές ψυχιατρικές διαταραχές, επειδή δείχνει πόσο εύκολα μπορεί να διαταραχθεί η αίσθηση της πραγματικότητας.

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος αναγνωρίζει πρόσωπα όχι μόνο με τα μάτια, αλλά και με το συναίσθημα. Και όταν αυτή η σύνδεση «σπάσει», ακόμη και οι πιο αγαπημένοι άνθρωποι μπορούν να μοιάζουν ξαφνικά με ξένους.