ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ «ΨΩΝΙΑΣΗΣ» – ΕΙΝΑΙ ΚΟΛΛΗΤΙΚΟ; ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

Στην καθημερινότητα συναντάμε συχνά ανθρώπους που – όπως λέει και η λαϊκή έκφραση – «έχουν καβαλήσει το καλάμι». Η λεγόμενη «ψώνιση» δεν αποτελεί ιατρική διάγνωση, αλλά έναν κοινωνικό χαρακτηρισμό για άτομα που έχουν υπερβολική αυτοπεποίθηση, υπεροψία ή μια έντονη ανάγκη να δείχνουν ανώτεροι από τους άλλους. Μερικές φορές είναι απλώς μια αθώα δόση αυτοπεποίθησης. Άλλες φορές όμως γίνεται κουραστική για τους γύρω – και τελικά βλαβερή και για τον ίδιο τον άνθρωπο που την παρουσιάζει.

Ας δούμε λοιπόν με λίγο χιούμορ, αλλά και με μια δόση σοβαρότητας, τι σημαίνει πραγματικά να είναι κάποιος «ψώνιο».

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η «ΨΩΝΙΑΣΗ» ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ

Η «ψωνίαση» περιγράφει μια συμπεριφορά όπου κάποιος πιστεύει ότι είναι πιο σημαντικός, πιο έξυπνος ή πιο επιτυχημένος από ό,τι στην πραγματικότητα είναι. Συχνά συνοδεύεται από επιδεικτική στάση, ανάγκη για θαυμασμό και μια μόνιμη προσπάθεια να τραβάει την προσοχή.

Στην πράξη, δεν πρόκειται πάντα για κακία. Πολλές φορές είναι ένας μηχανισμός άμυνας: πίσω από τη μεγάλη εικόνα που παρουσιάζει κάποιος μπορεί να κρύβεται ανασφάλεια ή ανάγκη αποδοχής.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ «ΨΩΝΙΑΣΗΣ»

Υπάρχουν ορισμένα σημάδια που κάνουν εύκολα αναγνωρίσιμο το «σύνδρομο του καλαμιού»:

• Μιλά συνεχώς για τον εαυτό του και τα κατορθώματά του.
• Πιστεύει ότι αξίζει ειδική μεταχείριση παντού.
• Δυσκολεύεται να δεχτεί κριτική.
• Υποτιμά συχνά τους άλλους ή τις επιτυχίες τους.
• Θεωρεί ότι όλοι πρέπει να θαυμάζουν αυτό που κάνει.

Φυσικά, λίγη αυτοπεποίθηση είναι απαραίτητη στη ζωή. Όταν όμως η αυτοπεποίθηση μετατρέπεται σε αλαζονεία, τότε οι γύρω αρχίζουν να κρατούν αποστάσεις.

ΕΙΝΑΙ «ΚΟΛΛΗΤΙΚΟ»;

Μεταφορικά… κάποιες φορές ναι.

Σε περιβάλλοντα όπου η υπερβολική αυτοπροβολή επιβραβεύεται – για παράδειγμα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή σε ορισμένους επαγγελματικούς χώρους – η συμπεριφορά αυτή μπορεί να αντιγράφεται. Όταν βλέπουμε ότι η υπερβολή φέρνει προσοχή, κάποιοι προσπαθούν να την μιμηθούν.

Ωστόσο, συνήθως η «ψώνιση» δεν είναι κάτι που οι άνθρωποι θαυμάζουν πραγματικά. Στην πράξη, η ταπεινότητα και η αυθεντικότητα κερδίζουν πολύ περισσότερο σεβασμό.

ΠΙΘΑΝΑ ΑΙΤΙΑ

Η συμπεριφορά αυτή μπορεί να έχει διάφορες ρίζες:

• Ανασφάλεια που κρύβεται πίσω από υπερβολική αυτοπεποίθηση
• Υπερβολικός θαυμασμός από το περιβάλλον σε μικρή ηλικία
• Ανάγκη για επιβεβαίωση και προσοχή
• Κοινωνικά πρότυπα που προωθούν την εικόνα αντί για την ουσία

Συχνά, όσο πιο δυνατά κάποιος προσπαθεί να αποδείξει την αξία του, τόσο περισσότερο δείχνει ότι δεν είναι σίγουρος γι’ αυτήν.

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ: ΠΩΣ «ΚΑΤΕΒΑΙΝΕΙ» ΑΠΟ ΤΟ ΚΑΛΑΜΙ

Η λύση δεν είναι η κοροϊδία ή η σύγκρουση, αλλά η αυτογνωσία. Μερικά απλά βήματα μπορούν να βοηθήσουν:

• Να μάθει κάποιος να ακούει περισσότερο και να μιλά λιγότερο.
• Να θυμάται ότι πάντα υπάρχει κάποιος καλύτερος σε κάτι.
• Να καλλιεργήσει ταπεινότητα και αυτοκριτική.
• Να δίνει αξία στις σχέσεις και όχι μόνο στην εικόνα.

Με λίγα λόγια: καλό είναι να έχουμε αυτοπεποίθηση, αλλά όχι να πετάμε τόσο ψηλά ώστε να ξεχνάμε πού βρίσκεται το έδαφος.

Το να είναι κάποιος «ψώνιο» μπορεί να φαίνεται αστείο ή ενοχλητικό, αλλά συχνά είναι απλώς ένα σημάδι ότι ο άνθρωπος αυτός χρειάζεται περισσότερη αυτογνωσία. Η πραγματική αξία δεν χρειάζεται υπερβολές για να φανεί.

Και όπως λέει και η λαϊκή σοφία:

όταν καβαλάς πολύ ψηλά το καλάμι, αργά ή γρήγορα έρχεται η στιγμή που πρέπει να… προσγειωθείς.