«ΔΩΣΕ ΘΑΡΡΟΣ ΣΤΟ ΧΩΡΙΑΤΗ ΝΑ ΣΟΥ ΑΝΕΒΕΙ ΣΤΟ ΚΡΕΒΑΤΙ» – ΠΩΣ ΒΓΗΚΕ ΑΥΤΗ Η ΠΑΡΟΙΜΙΑ ΚΑΙ ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ;

Οι ελληνικές παροιμίες έχουν πάντα μια εικόνα δυνατή, σχεδόν θεατρική. Έτσι και αυτή. Δεν μιλά κυριολεκτικά ούτε για… κρεβάτια ούτε για χωριάτες. Μιλά για όρια.

ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ

Η φράση «Δώσε θάρρος στο χωριάτη να σου ανέβει στο κρεβάτι» λέγεται όταν κάποιος:

• εκμεταλλεύεται την καλοσύνη σου

• ξεπερνά τα όρια

• παίρνει υπερβολικό αέρα

• παρεξηγεί την ευγένεια με αδυναμία

Με απλά λόγια:
αν δεν βάλεις όρια, ο άλλος μπορεί να τα καταπατήσει.

Η λέξη «χωριάτης» εδώ δεν αφορά καταγωγή. Στις παλιές εποχές σήμαινε τον ακαλλιέργητο ή τον άνθρωπο χωρίς τρόπους.

ΜΙΑ ΠΑΛΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΥ ΛΕΝΕ ΟΤΙ ΓΕΝΝΗΣΕ ΤΗ ΦΡΑΣΗ

Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, σε ένα αρχοντικό σπίτι σε ένα κεφαλοχώρι της Μακεδονίας, ζούσε μια αρχοντοπούλα γνωστή για την καλοσύνη της. Κάθε φορά που περνούσε φτωχός διαβάτης, του άνοιγε την πόρτα, του έδινε φαγητό και του έστρωνε να κοιμηθεί στο πάτωμα.

Ένα χειμωνιάτικο βράδυ, ένας νεαρός χωρικός χτύπησε την πόρτα. Ήταν παγωμένος και πεινασμένος. Η κοπέλα τον λυπήθηκε. Του έδωσε ζεστό ψωμί, του έφερε κρασί και τον έβαλε να καθίσει κοντά στο τζάκι.

Ο νεαρός, βλέποντας τη ζεστασιά και τη φροντίδα, άρχισε να αισθάνεται οικεία. Η κοπέλα, από ευγένεια, του μιλούσε γλυκά. Εκείνος όμως παρεξήγησε τη συμπεριφορά της. Όταν του είπε να κοιμηθεί στο πάτωμα, εκείνος τόλμησε να ζητήσει… να κοιμηθεί στο δωμάτιό της, «αφού του έδειξε τόση καλοσύνη».

Τότε ο πατέρας της κοπέλας, που είχε ακούσει τη συζήτηση, μπήκε στο δωμάτιο και είπε τη φράση που έμεινε:

«Δώσε θάρρος στο χωριάτη να σου ανέβει στο κρεβάτι.»

Από τότε, λέγεται πως η φράση πέρασε από στόμα σε στόμα σε όλη τη Μακεδονία και έμεινε ως προειδοποίηση.

ΤΟ ΒΑΘΥΤΕΡΟ ΜΗΝΥΜΑ

Η παροιμία δεν υποτιμά τους ανθρώπους της υπαίθρου.
Μιλά για την ανθρώπινη φύση.

Όταν:

• η καλοσύνη δεν συνοδεύεται από όρια

• η ευγένεια δεν έχει ξεκάθαρα πλαίσια

• η ανοχή γίνεται υπερβολική

τότε κάποιοι μπορεί να δοκιμάσουν μέχρι πού φτάνει.

ΤΕΛΙΚΑ;

Η φράση είναι μια υπενθύμιση:

Να είσαι καλός.
Αλλά να είσαι και ξεκάθαρος.

Γιατί η καλοσύνη χωρίς όρια, πολλές φορές, παρεξηγείται.