ΟΙ ΣΙΩΠΗΛΟΙ ΕΡΓΑΤΕΣ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ: Η ΞΕΧΑΣΜΕΝΗ ΖΩΗ ΤΩΝ ΓΑΪΔΟΥΡΙΩΝ ΤΩΝ ΝΗΣΙΩΝ

Για τους περισσότερους τουρίστες, ένα γαϊδουράκι σε κάποιο νησί του Αιγαίου μοιάζει με μια όμορφη, παραδοσιακή εικόνα. Είναι μέρος του τοπίου, μια ανάμνηση που χωρά σε μια φωτογραφία διακοπών. Για εκείνα όμως, η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική.

Πίσω από τις πολύχρωμες εικόνες των νησιών κρύβεται μια καθημερινότητα γεμάτη αδιάκοπη εργασία, βάρος και εξάντληση. Ζώα που δεν διάλεξαν ποτέ αυτή τη ζωή, αλλά γεννήθηκαν για να υπηρετούν τον άνθρωπο.

Τα γαϊδουράκια αποτελούσαν για αιώνες τον μοναδικό τρόπο μεταφοράς ανθρώπων, τροφίμων και οικοδομικών υλικών σε μέρη όπου τα αυτοκίνητα δεν μπορούσαν να φτάσουν. Σε πολλά νησιά, ιδιαίτερα εκεί όπου τα σοκάκια είναι στενά και απότομα, συνέχισαν να εργάζονται ακόμη και όταν ο υπόλοιπος κόσμος είχε αφήσει πίσω του αυτή την εποχή.

Κάθε πρωί ξεκινούν την ίδια διαδρομή. Ανεβαίνουν και κατεβαίνουν απότομα καλντερίμια κάτω από τον καυτό ήλιο του καλοκαιριού, μεταφέροντας φορτία ή ανθρώπους στην πλάτη τους. Η ίδια πορεία επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά, δεκάδες φορές μέσα στην ημέρα.

Κανείς δεν γνωρίζει πραγματικά πόση κούραση μπορεί να αντέξει ένα τέτοιο ζώο. Δεν διαμαρτύρεται. Δεν φωνάζει. Δεν μπορεί να αρνηθεί. Συνεχίζει να περπατά, ακόμη κι όταν τα πόδια του πονάνε ή όταν η δίψα γίνεται αφόρητη.

Τα τελευταία χρόνια, φιλοζωικές οργανώσεις έχουν καταγγείλει περιπτώσεις υπερφόρτωσης, πολύωρης εργασίας χωρίς επαρκή ξεκούραση και έλλειψης σκιάς ή νερού, ιδιαίτερα κατά τους μήνες με ακραίες θερμοκρασίες. Παράλληλα, πολλοί ιδιοκτήτες φροντίζουν υπεύθυνα τα ζώα τους, γνωρίζοντας ότι αποτελούν πολύτιμους συνεργάτες και μέρος της ιστορίας των νησιών. Η πραγματικότητα, λοιπόν, δεν είναι ίδια σε κάθε τόπο ούτε σε κάθε περίπτωση.

Το ερώτημα όμως παραμένει.

Σε μια εποχή όπου η τεχνολογία έχει αλλάξει σχεδόν τα πάντα, είναι σωστό η καθημερινότητα αυτών των ζώων να εξαρτάται ακόμη από τόσο σκληρή εργασία;

Τα γαϊδουράκια του Αιγαίου δεν γνωρίζουν τι σημαίνει τουρισμός. Δεν καταλαβαίνουν γιατί κάθε καλοκαίρι χιλιάδες άνθρωποι τα φωτογραφίζουν ή τα χαϊδεύουν για λίγα δευτερόλεπτα. Εκείνα απλώς συνεχίζουν να περπατούν.

Ίσως γι’ αυτό να είναι οι πιο σιωπηλοί εργάτες των ελληνικών νησιών.

Δεν ζήτησαν ποτέ αναγνώριση. Δεν μπορούν να περιγράψουν την κούρασή τους ούτε να διαμαρτυρηθούν για τον πόνο τους.

Και ίσως η πιο δυνατή ιστορία να είναι ακριβώς αυτή: η ιστορία πλασμάτων που εργάζονται μια ολόκληρη ζωή χωρίς να έχουν ποτέ τη δυνατότητα να υψώσουν τη φωνή τους.