ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΠΟΥ ΛΕΝΕ ΜΙΚΡΟΨΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΚΗ ΤΟΥΣ ΨΥΧΙΚΗ ΗΡΕΜΙΑ - ΠΙΑΝΕΙ ΠΑΝΤΑ ΑΥΤΗ Η ΤΑΚΤΙΚΗ;

Τα μικροψέματα που λένε οι άνθρωποι στον εαυτό τους ή στους άλλους δεν έχουν πάντα σκοπό την εξαπάτηση. Συχνά λειτουργούν ως ένας ψυχολογικός μηχανισμός άμυνας: μια προσπάθεια να μειωθεί το άγχος, να αποφευχθεί η ενοχή ή να διατηρηθεί μια αίσθηση εσωτερικής ισορροπίας. Είναι οι «μικρές παραμορφώσεις» της πραγματικότητας που κάνουν το παρόν πιο ανεκτό.

Παραδείγματα είναι φράσεις όπως «είμαι μια χαρά», ενώ δεν είμαστε, ή «δεν με νοιάζει», ενώ στην πραγματικότητα μας επηρεάζει βαθιά.

ΓΙΑΤΙ ΤΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕ

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος δεν λειτουργεί μόνο με βάση την αλήθεια, αλλά και με βάση την ψυχολογική επιβίωση. Όταν μια κατάσταση είναι δύσκολη ή απειλητική, το μυαλό συχνά «μαλακώνει» την πραγματικότητα για να προστατεύσει το άτομο από υπερφόρτωση συναισθημάτων.

Έτσι, τα μικροψέματα:

• μειώνουν προσωρινά το άγχος
• προστατεύουν την αυτοεικόνα
• βοηθούν στην κοινωνική προσαρμογή
• κάνουν δύσκολες καταστάσεις πιο διαχειρίσιμες

Η ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΗΡΕΜΙΑ ΠΟΥ ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ

Σε πολλές περιπτώσεις, αυτή η τακτική «πιάνει». Δηλαδή, όντως προσφέρει άμεση ανακούφιση. Ο άνθρωπος νιώθει λιγότερη πίεση, αποφεύγει τη σύγκρουση και συνεχίζει τη μέρα του με μεγαλύτερη ψυχραιμία.

Όμως αυτή η ηρεμία είναι συνήθως επιφανειακή. Δεν βασίζεται στην επεξεργασία της πραγματικότητας, αλλά στην αποφυγή της.

ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΠΙΑΝΕΙ ΠΙΑ ΑΥΤΗ Η ΤΑΚΤΙΚΗ

Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν τα μικροψέματα γίνονται σταθερός τρόπος ζωής. Τότε αρχίζουν να συσσωρεύονται:

• άλυτα συναισθήματα
• εσωτερική ένταση
• απομάκρυνση από την πραγματικότητα
• δυσκολία στις σχέσεις

Σε αυτή τη φάση, η «ηρεμία» σπάει. Αυτό που κάποτε λειτουργούσε ως ανακούφιση, μετατρέπεται σε πηγή άγχους, γιατί η πραγματικότητα ζητά επίλυση, όχι παράκαμψη.

Η ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΜΕΤΑΞΥ ΑΛΗΘΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΜΥΝΑΣ

Τα μικροψέματα δεν είναι από μόνα τους ούτε καλά ούτε κακά. Είναι εργαλείο. Το ζητούμενο είναι η χρήση τους:

• βοηθητικά όταν η κατάσταση είναι υπερβολικά φορτισμένη
• επικίνδυνα όταν αντικαθιστούν τη συνειδητή αντιμετώπιση

Η ψυχική ηρεμία που βασίζεται μόνο στην αποφυγή είναι εύθραυστη. Αντίθετα, η ηρεμία που χτίζεται πάνω στην αποδοχή και τη σταδιακή αντιμετώπιση της αλήθειας είναι πιο σταθερή.