ΑΧΡΩΜΑΤΟΨΙΑ: ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΧΕΙΡΟΤΕΡΗ ΜΟΡΦΗ ΚΑΙ ΤΙ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ;

Η αχρωματοψία δεν είναι μία μόνο κατάσταση αλλά ένα φάσμα διαταραχών της όρασης των χρωμάτων. Οι πιο συνηθισμένες μορφές είναι η δυσκολία διάκρισης κόκκινου-πράσινου ή μπλε-κίτρινου. Ωστόσο, η πιο σοβαρή και σπάνια μορφή είναι η πλήρης αχρωματοψία, γνωστή και ως αχρωματοψία τύπου ραβδίων (achromatopsia).

Σε αυτή την περίπτωση, το άτομο δεν βλέπει καθόλου χρώματα. Ο κόσμος εμφανίζεται σε αποχρώσεις του γκρι, από το μαύρο έως το λευκό, σαν μια ασπρόμαυρη φωτογραφία. Αυτό συμβαίνει επειδή τα κωνία του αμφιβληστροειδούς (τα κύτταρα που αντιλαμβάνονται τα χρώματα) δεν λειτουργούν σωστά ή καθόλου.

Οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα άτομα με πλήρη αχρωματοψία δεν περιορίζονται μόνο στην απουσία χρώματος:

• Έντονη φωτοευαισθησία: το φως της ημέρας μπορεί να είναι εκτυφλωτικό και επώδυνο.
• Μειωμένη οπτική οξύτητα: η όραση είναι πιο θολή σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό.
• Δυσκολία σε καθημερινές εργασίες που βασίζονται στο χρώμα, όπως η αναγνώριση σηματοδοτών, χαρτών, διαγραμμάτων ή χρωματικών ενδείξεων σε συσκευές.
• Προβλήματα σε σχολικό ή επαγγελματικό περιβάλλον όταν οι πληροφορίες δίνονται μόνο με χρωματική κωδικοποίηση.
• Περιορισμοί σε ορισμένα επαγγέλματα (π.χ. πιλότος, ηλεκτρολόγος σε συγκεκριμένες θέσεις, γραφιστική με έμφαση στο χρώμα).

Πολλοί άνθρωποι με αυτή τη μορφή χρησιμοποιούν ειδικά γυαλιά ή φίλτρα για να μειώσουν την ενόχληση από το φως και να βελτιώσουν την αντίθεση. Επίσης, βοηθούν οι σχεδιασμοί που δεν βασίζονται αποκλειστικά στο χρώμα αλλά συνδυάζουν σύμβολα, σχήματα ή κείμενο.

Παρότι θεωρείται η «χειρότερη» μορφή ως προς τη βαρύτητα των συμπτωμάτων, με τις κατάλληλες προσαρμογές και υποστήριξη τα άτομα με πλήρη αχρωματοψία μπορούν να έχουν μια λειτουργική και παραγωγική καθημερινότητα.