ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΖΗΤΟΥΝ ΠΟΤΕ ΒΟΗΘΕΙΑ ΑΚΟΜΑ ΚΙ ΑΝ ΤΗ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ – ΤΙ ΛΕΕΙ Η ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ;

Υπάρχουν άνθρωποι που, ακόμη και όταν πιέζονται, δυσκολεύονται ή φτάνουν στα όριά τους, δεν θα ζητήσουν βοήθεια. Θα προσπαθήσουν μόνοι τους, θα κουραστούν υπερβολικά, θα αγχωθούν — αλλά δεν θα πουν το απλό «χρειάζομαι μια χείρα βοηθείας». Η στάση αυτή δεν είναι τυχαία· έχει βαθύτερες ψυχολογικές ρίζες.

Ο φόβος της αδυναμίας

Πολλοί έχουν μεγαλώσει με τη λανθασμένη πεποίθηση ότι το να ζητάς βοήθεια σημαίνει αδυναμία. Έμαθαν από νωρίς:

• «πρέπει να τα καταφέρνω μόνος μου»

• «μην επιβαρύνεις τους άλλους»

• «μη δείχνεις ότι δυσκολεύεσαι»

Έτσι ο εγκέφαλος συνδέει την ανάγκη υποστήριξης με ντροπή ή αποτυχία, ενώ στην πραγματικότητα αποτελεί φυσιολογική ανθρώπινη ανάγκη.

Ανάγκη ελέγχου

Κάποιοι άνθρωποι αισθάνονται ασφάλεια μόνο όταν έχουν τον πλήρη έλεγχο των καταστάσεων. Το να ζητήσουν βοήθεια σημαίνει ότι μοιράζονται ευθύνη και αυτό τους δημιουργεί άγχος. Προτιμούν την υπερκόπωση από την αίσθηση ότι «εξαρτώνται» από άλλους.

Παλαιότερες εμπειρίες

Όταν στο παρελθόν κάποιος:

• αγνοήθηκε

• απορρίφθηκε

• ή υποτιμήθηκε όταν ζήτησε στήριξη

ο εγκέφαλος «μαθαίνει» να προστατεύεται. Έτσι δημιουργείται ένας αμυντικός μηχανισμός: καλύτερα να μη ζητήσω τίποτα, παρά να απογοητευτώ.

Υπευθυνότητα και ρόλοι

Συχνά πρόκειται για ανθρώπους που έχουν συνηθίσει να είναι οι «δυνατοί» της οικογένειας ή της παρέας. Όλοι βασίζονται σε αυτούς, οπότε νιώθουν ότι δεν τους επιτρέπεται να λυγίσουν. Έτσι υιοθετούν τον ρόλο του ανθρώπου που αντέχει τα πάντα.

Τι συμβαίνει τελικά;

Η συνεχής καταπίεση των αναγκών οδηγεί:

• σε έντονη ψυχική κόπωση

• σε σωματική εξάντληση

• σε άγχος ή και καταθλιπτική διάθεση

Παράδοξα, οι άνθρωποι αυτοί συνήθως βοηθούν τους πάντες — εκτός από τον εαυτό τους.

Η ψυχολογία τονίζει ότι το να ζητάς βοήθεια δεν είναι αδυναμία αλλά υγιής κοινωνική συμπεριφορά. Ο άνθρωπος είναι κοινωνικό ον και η υποστήριξη από τους άλλους λειτουργεί προστατευτικά για την ψυχική υγεία.

Μερικές φορές, η πραγματική δύναμη δεν βρίσκεται στο «αντέχω μόνος μου», αλλά στο «εμπιστεύομαι κάποιον και μοιράζομαι το βάρος».