ΔΥΝΑΤΟ ΓΕΛΙΟ ΜΕ ΥΣΤΕΡΙΑ ΚΑΙ ΣΚΑΜΠΑΝΕΒΑΣΜΑΤΑ: ΕΙΝΑΙ ΑΛΗΘΕΙΑ ΟΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΡΥΒΕΤΑΙ ΕΙΔΟΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ ΑΠΟ ΠΙΣΩ;

Όλοι έχουμε ακούσει εκείνο το γέλιο που δεν είναι απλώς δυνατό.

Έχει περίεργο ηχόχρωμα, απότομες εναλλαγές, ίσως μια τσιρίδα, μια ένταση που μοιάζει… υπερβολική.

Και γεννιέται η απορία:
Είναι απλώς ιδιοσυγκρασία ή μπορεί να κρύβεται κάτι βαθύτερο;

Ας το δούμε ψύχραιμα και επιστημονικά.

ΤΟ ΓΕΛΙΟ ΩΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ

Το γέλιο είναι νευροβιολογικό φαινόμενο.
Ενεργοποιεί περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με:

• συναίσθημα

• κοινωνική σύνδεση

• εκτόνωση στρες

Κάποιοι άνθρωποι έχουν πιο εκφραστικό, έντονο ή “θεατρικό” γέλιο λόγω:

• προσωπικότητας

• εξωστρέφειας

• τρόπου ανατροφής

• κοινωνικής άνεσης

Ένα δυνατό γέλιο από μόνο του δεν αποτελεί ένδειξη ψυχικής διαταραχής.

ΠΟΤΕ ΤΟ ΓΕΛΙΟ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑ;

Υπάρχουν περιπτώσεις όπου το γέλιο δεν συνδέεται με το ερέθισμα ή είναι δυσανάλογο.

Παραδείγματα:

 Ακατάλληλο γέλιο

Γέλιο σε σοβαρές ή θλιβερές στιγμές χωρίς συναισθηματική συνάφεια.

 Νευρικό / αγχώδες γέλιο

Κάποιοι γελούν όταν νιώθουν έντονο άγχος ή αμηχανία. Είναι μηχανισμός άμυνας.

 Μανιακό επεισόδιο

Σε διπολική διαταραχή, μπορεί να εμφανιστεί υπερβολική ευφορία και ανεξέλεγκτο γέλιο μαζί με:

• υπερδιέγερση

• μειωμένη ανάγκη ύπνου

• παρορμητικότητα

 Νευρολογικές καταστάσεις

Σπανιότερα, υπάρχει το λεγόμενο παθολογικό γέλιο (π.χ. ψευδοπρομηκική παράλυση), όπου το άτομο δεν ελέγχει την αντίδραση.

ΤΑ “ΥΣΤΕΡΙΚΑ” ΣΚΑΜΠΑΝΕΒΑΣΜΑΤΑ ΣΤΟΝ ΗΧΟ

Το ηχόχρωμα του γέλιου επηρεάζεται από:

• αναπνοή

• ένταση συναισθήματος

• έλεγχο φωνής

• προσωπικότητα

Κάποιοι άνθρωποι έχουν πιο οξύ, “σπαστό” ή δραματικό γέλιο χωρίς να υπάρχει ψυχοπαθολογία.

Η υπερβολή δεν ισούται με διαταραχή.

ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Δεν αξιολογούμε ποτέ ένα μεμονωμένο χαρακτηριστικό.
Αν το γέλιο συνοδεύεται από:

• ακραίες εναλλαγές διάθεσης

• αποδιοργανωμένη σκέψη

• κοινωνική δυσλειτουργία

• απώλεια ελέγχου

τότε χρειάζεται αξιολόγηση από ειδικό.

Αν όμως πρόκειται απλώς για έναν εκρηκτικό χαρακτήρα που γελάει με όλο του το είναι… τότε μιλάμε για ιδιοσυγκρασία.

ΑΡΑ... ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΟΨΙΣΟΥΜΕ

Υπάρχουν “περίεργα” γέλια.
Υπάρχουν και ισορροπημένα, ήσυχα γέλια.

Το γέλιο από μόνο του δεν κάνει διάγνωση.

Η ψυχική υγεία δεν κρίνεται από την ένταση της φωνής, αλλά από τη συνολική λειτουργικότητα, τη σταθερότητα της διάθεσης και τη σχέση με την πραγματικότητα.

Και μερικές φορές, ένα πολύ δυνατό γέλιο… είναι απλώς κάποιος που νιώθει έντονα.